Con Người Hồi Xuân, Làm Gì Để Tránh Lệch Pha Về Chuyện “Yêu”?

---

Tuổi tác vốn được xem như dấu chấm hết cho sự tươi trẻ, nhưng thực tế, ở một số giai đoạn đặc biệt, con người lại trải qua hiện tượng được gọi là “hồi xuân” – cảm giác dồi dào sức sống, tinh thần phấn khởi và cả ham muốn tình dục (sexual desire) quay trở lại. Tuy nhiên, cùng lúc đó, không ít cặp đôi phải đối diện với tình huống “lệch pha” – khi một bên muốn yêu nhiều hơn, còn bên kia lại không theo kịp. Nếu không được thấu hiểu và xử lý đúng cách, tình trạng này có thể dẫn tới căng thẳng, mâu thuẫn và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống gia đình.

1. Hiện tượng hồi xuân: nhìn từ góc độ khoa học và xã hội

“Hồi xuân” không chỉ là khái niệm dân gian, mà còn có cơ sở khoa học. Ở nam giới, nồng độ testosterone – hormone quyết định nhiều đến sức khỏe sinh lý – có thể dao động thay vì suy giảm đều đặn. Một số người đàn ông trung niên thậm chí còn tìm thấy sự bùng nổ mới trong ham muốn tình dục, được gọi là “andropause reversal” (đảo ngược mãn dục nam).

Ở phụ nữ, dù bước vào giai đoạn tiền mãn kinh (perimenopause) hay mãn kinh (menopause), nhiều người lại cảm thấy nhẹ nhõm vì đã hoàn thành thiên chức sinh nở, bớt lo lắng về chuyện tránh thai, từ đó cởi mở hơn với đời sống tình dục. Cảm giác trẻ trung trong tâm hồn kết hợp với sự tự do về trách nhiệm xã hội tạo ra trạng thái hồi xuân.

Theo nghiên cứu của Lindau và cộng sự (2007) công bố trên New England Journal of Medicine, có 73% nam giới và 53% phụ nữ trong độ tuổi 57-64 vẫn duy trì quan hệ tình dục đều đặn, và con số này chỉ giảm xuống 26% ở phụ nữ từ 75-85 tuổi. Con số này cho thấy “hồi xuân” là một thực tế tồn tại chứ không phải ảo tưởng.

2. Vì sao lại có “lệch pha” trong đời sống tình dục?

Hiện tượng lệch pha chủ yếu xuất phát từ sự khác biệt về sinh lý, tâm lý và xã hội giữa hai giới, cùng với sự tác động của bệnh tật và thuốc men.

2.1. Khác biệt sinh lý theo giới

Ở nam giới, khả năng sản xuất testosterone duy trì lâu hơn, song đi kèm với nguy cơ rối loạn cương, xuất tinh sớm  hoặc suy giảm chất lượng tinh trùng. Trong khi đó, nữ giới sau mãn kinh thường gặp tình trạng khô âm đạo, đau rát khi quan hệ  và giảm estrogen khiến ham muốn tình dục suy giảm.

Theo nghiên cứu của Kingsberg (2019) công bố trên Journal of Women’s Health, 38% phụ nữ mãn kinh báo cáo tình trạng giảm ham muốn tình dục, và 28% than phiền đau rát khi giao hợp.

2.2. Yếu tố tâm lý và quan niệm xã hội

Không ít người chịu áp lực từ định kiến “lớn tuổi thì hết chuyện yêu”. Điều này khiến họ tự ti, né tránh hoặc cảm thấy tội lỗi khi có nhu cầu tình dục. Ở chiều ngược lại, một số người tận hưởng sự tự do khi con cái đã trưởng thành, sự nghiệp ổn định, dẫn tới nhu cầu tình dục tăng cao.

2.3. Bệnh lý mạn tính và thuốc điều trị

Đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, rối loạn tuyến giáp, trầm cảm… đều ảnh hưởng đến khả năng tình dục. Một số thuốc như thuốc chống trầm cảm nhóm SSRI, thuốc hạ áp nhóm beta-blocker, thuốc lợi tiểu… cũng làm giảm ham muốn.

Nghiên cứu của Corona và cộng sự (2013) trên European Urology chỉ ra rằng nam giới mắc tiểu đường có nguy cơ rối loạn cương cao gấp 3 lần so với người bình thường, với tỷ lệ từ 35-75%.

3. Khác biệt giới trong cách thể hiện nhu cầu hồi xuân

Một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến “lệch pha” là cách nam giới và nữ giới thể hiện nhu cầu tình dục khác nhau.

3.1. Nam giới: trực tiếp và sinh lý hóa

Nam giới thường gắn ham muốn tình dục với khả năng cương cứng và tần suất quan hệ. Họ có xu hướng tìm kiếm sự thỏa mãn nhanh chóng, đôi khi xem đó như minh chứng cho bản lĩnh đàn ông. Khi hồi xuân, nhiều quý ông cảm thấy “lấy lại phong độ”, muốn chứng minh sức mạnh tình dục, thậm chí có trường hợp gia tăng quan hệ ngoài hôn nhân để khẳng định bản thân.

3.2. Nữ giới: cảm xúc và sự kết nối

Nữ giới lại coi trọng bối cảnh cảm xúc và sự gắn bó nhiều hơn. Dù ham muốn có thể thấp hơn về mặt sinh lý, nhưng nhu cầu được quan tâm, âu yếm, vuốt ve, trò chuyện lại tăng cao. Khi hồi xuân, phụ nữ thường tìm kiếm sự lãng mạn, sự đồng hành tinh thần thay vì chỉ là quan hệ tình dục thuần túy.

3.3. Tác động đến sự hòa hợp

Nếu nam giới tăng ham muốn mà nữ giới lại chú trọng cảm xúc, sự khác biệt này dễ dẫn đến hiểu lầm. Người đàn ông có thể cho rằng vợ “lạnh nhạt”, trong khi người phụ nữ lại cảm thấy chồng chỉ “chạy theo bản năng”. Do vậy, việc dung hòa hai cách thể hiện là yếu tố cốt lõi để tránh lệch pha.

4. Dấu hiệu nhận biết lệch pha tình dục

• Một người chủ động thường xuyên, người kia tìm cách né tránh.
• Quan hệ tình dục bị coi như nghĩa vụ, không còn là niềm vui.
• Xuất hiện mâu thuẫn, lời qua tiếng lại xoay quanh chuyện “yêu”.
• Có dấu hiệu tìm kiếm sự thỏa mãn bên ngoài hôn nhân.

Khi các dấu hiệu này kéo dài, mối quan hệ vợ chồng dễ rạn nứt.

5. Giải pháp để giữ nhịp hòa hợp

5.1. Đối thoại cởi mở

Đây là nguyên tắc vàng. Chia sẻ cảm xúc, mong đợi, khó chịu và giới hạn giúp cả hai hiểu nhau hơn. Nghiên cứu tâm lý hôn nhân cho thấy các cặp đôi có thói quen giao tiếp thường xuyên giảm tới 40% nguy cơ mâu thuẫn tình dục.

5.2. Điều chỉnh lối sống

Chế độ dinh dưỡng giàu omega-3, kẽm, vitamin D và thói quen tập thể dục đều đặn cải thiện rõ rệt sức khỏe sinh dục. Theo nghiên cứu của Esposito (2004) công bố trên JAMA, nam giới béo phì giảm 10% trọng lượng cơ thể trong 2 năm thì 31% phục hồi được khả năng cương, trong khi nhóm không thay đổi chỉ đạt 5%.

5.3. Hỗ trợ y khoa

• Nam giới có thể dùng thuốc ức chế PDE5 như sildenafil, tadalafil.
• Nữ giới có thể sử dụng estrogen tại chỗ hoặc chất bôi trơn gốc nước.
• Liệu pháp hormone thay thế (hormone replacement therapy – HRT) giúp cân bằng hormone, nhưng cần theo dõi chặt chẽ.

5.4. Kiểm soát bệnh nền

Quản lý tốt đái tháo đường, tim mạch, huyết áp và các bệnh lý mạn tính là chìa khóa giữ gìn sức khỏe tình dục lâu dài.

5.5. Trị liệu tâm lý và cặp đôi

Liệu pháp nhận thức – hành vi (cognitive-behavioral therapy) và tư vấn tình dục giúp cải thiện sự hòa hợp. Theo nghiên cứu của Brotto (2012) công bố trên Journal of Sexual Medicine, trị liệu nhóm dựa trên chánh niệm cải thiện 52% mức độ thỏa mãn tình dục ở phụ nữ.

6. Tình dục hồi xuân không chỉ là “chuyện giường chiếu”

Đời sống tình dục của tuổi hồi xuân không nên bó hẹp trong khái niệm giao hợp (intercourse). Âu yếm, ôm ấp, massage, trò chuyện thân mật, chia sẻ những trải nghiệm cùng nhau đều là những biểu hiện của sự gần gũi. Đối với nhiều cặp đôi, sự thân mật này còn có ý nghĩa hơn cả tần suất quan hệ.

Điều quan trọng là chuyển trọng tâm từ “số lần” sang “chất lượng kết nối”. Khi hai bên đều cảm nhận được sự quan tâm và tôn trọng, lệch pha tự nhiên sẽ giảm bớt.

Kết luận

Hồi xuân là cơ hội để con người sống lại tuổi trẻ, nhưng cũng đặt ra thách thức cho đời sống tình dục. Sự khác biệt về sinh lý, tâm lý và cách thể hiện nhu cầu khiến nhiều cặp đôi dễ rơi vào “lệch pha”. Từ góc nhìn y học khách quan, cách để vượt qua tình trạng này là: duy trì sức khỏe tổng thể, kiểm soát bệnh nền, áp dụng hỗ trợ y khoa khi cần thiết, đồng thời xây dựng sự thấu hiểu thông qua giao tiếp và đồng hành. Hồi xuân không chỉ là cơ hội “yêu” nhiều hơn, mà còn là dịp để các cặp đôi yêu sâu sắc và bền vững hơn.

TS.BS.CK2. Trà Anh Duy

Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health