Liệu Pháp Hormone Cho Người Chuyển Giới Nam (FTM)
Trung tâm Sức khoẻ Nam Giới Men's Health
Liệu pháp hormone cho người chuyển giới nam (nữ sang nam, hay còn gọi là FTM – Female to Male) là một phần quan trọng trong quá trình chuyển giới, giúp họ phát triển các đặc điểm sinh lý và ngoại hình tương ứng với nam giới. Quá trình này chủ yếu sử dụng hormone testosterone để kích thích các thay đổi sinh lý và thể chất. Bài viết dưới đây cung cấp một cái nhìn tổng quan về liệu pháp hormone cho người chuyển giới nam, bao gồm mục đích, phương pháp điều trị, các thay đổi cơ thể và những lưu ý quan trọng dựa trên các tài liệu khoa học.
1. Mục Đích Của Liệu Pháp Hormone Cho Người Chuyển Giới Nam
Liệu pháp hormone nhằm mục đích:
- Phát triển đặc điểm nam giới: Giúp người chuyển giới phát triển các đặc điểm nam tính như râu, giọng nói trầm, và sự phân bố cơ bắp.
- Giảm các đặc điểm nữ giới: Nhằm hạn chế các đặc điểm như ngực phát triển và các yếu tố sinh học khác liên quan đến nội tiết tố nữ.
- Hỗ trợ sức khỏe tâm lý: Giúp cải thiện tình trạng tâm lý của người chuyển giới, mang lại sự hài lòng và cảm giác phù hợp hơn với bản dạng giới của họ.
2. Phương Pháp Điều Trị Hormone
Hormone chính được sử dụng trong liệu pháp này là testosterone, thường được áp dụng dưới các hình thức sau:
- Tiêm testosterone: Đây là phương pháp phổ biến và hiệu quả nhất. Testosterone được tiêm bắp hoặc dưới da, thường là mỗi tuần hoặc hai tuần một lần.
- Gel hoặc miếng dán testosterone: Gel được bôi trực tiếp lên da hoặc miếng dán dán vào da hàng ngày. Phương pháp này giúp duy trì mức testosterone ổn định nhưng cần kiên trì và thận trọng để tránh tiếp xúc với người khác.
- Viên nang testosterone: Một số người dùng testosterone dạng viên uống, tuy nhiên dạng này ít phổ biến vì có thể ảnh hưởng đến gan và không duy trì mức hormone ổn định.
3. Các Thay Đổi Vật Lý Khi Điều Trị Hormone
Liệu pháp hormone testosterone cho người chuyển giới nam tạo ra nhiều thay đổi vật lý theo thời gian, và một số thay đổi là vĩnh viễn:
- Giọng nói trầm hơn: Sự dày lên của dây thanh quản làm giọng nói trầm hơn, thay đổi này là vĩnh viễn.
- Tăng trưởng lông và râu: Lông mặt và cơ thể dày và đậm màu hơn. Quá trình này có thể mất từ vài tháng đến vài năm để đạt được tối đa.
- Tăng cơ bắp và giảm mỡ: Testosterone thúc đẩy tăng khối lượng cơ và tái phân phối mỡ cơ thể theo kiểu nam giới, thường làm cho phần vai và ngực rộng hơn.
- Phát triển cơ quan sinh dục: Môi nhỏ và âm vật có thể phát triển lớn hơn, tuy không đạt đến kích thước của dương vật nhưng vẫn thay đổi về hình dáng.
- Ngừng kinh nguyệt: Đa số người sẽ ngừng kinh nguyệt trong vòng 1-6 tháng sau khi bắt đầu liệu pháp testosterone.
- Tăng mật độ xương: Testosterone giúp tăng cường mật độ xương, tuy nhiên cần giám sát để tránh nguy cơ loãng xương.
4. Tác Dụng Phụ Và Các Nguy Cơ Của Liệu Pháp Hormone
Liệu pháp hormone testosterone có thể gây ra một số tác dụng phụ và nguy cơ sức khỏe, bao gồm:
- Tăng nguy cơ bệnh tim mạch: Testosterone có thể làm tăng nguy cơ cao huyết áp, xơ vữa động mạch và các bệnh tim mạch. Theo nghiên cứu của Irwig (2017), cần giám sát chặt chẽ các yếu tố tim mạch trong quá trình điều trị.
- Mụn trứng cá và da dầu: Tăng hormone testosterone kích thích tuyến dầu và gây mụn trứng cá, đặc biệt trong giai đoạn đầu của liệu pháp.
- Thay đổi cảm xúc và tâm trạng: Một số người trải qua thay đổi cảm xúc và tâm trạng thất thường, bao gồm lo lắng, căng thẳng hoặc kích thích.
- Nguy cơ loãng xương: Mặc dù testosterone tăng cường mật độ xương, người dùng cần được kiểm tra định kỳ để phòng ngừa loãng xương, nhất là khi có tiền sử loãng xương hoặc thiếu hụt hormone kéo dài.
5. Theo Dõi Và Quản Lý Quá Trình Điều Trị
Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, người chuyển giới nam cần:
- Kiểm tra định kỳ: Xét nghiệm máu để theo dõi mức testosterone, lipid, đường huyết, và men gan nhằm đảm bảo không có biến chứng.
- Theo dõi các chỉ số sức khỏe: Đo huyết áp và theo dõi các chỉ số sức khỏe tim mạch. Việc theo dõi chặt chẽ sẽ giúp phát hiện sớm các nguy cơ sức khỏe có thể xảy ra.
- Tư vấn tâm lý: Được tư vấn từ các chuyên gia tâm lý về quá trình chuyển đổi để hỗ trợ điều chỉnh tâm lý và cảm xúc.
6. Những Lưu Ý Quan Trọng
- Không tự ý dùng hormone: Việc dùng testosterone cần được giám sát bởi bác sĩ chuyên khoa nội tiết, không nên tự ý sử dụng vì có thể gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng.
- Kiên trì và thực tế về thời gian: Quá trình thay đổi không xảy ra ngay lập tức, và mỗi người sẽ có tốc độ thay đổi khác nhau. Đa số các thay đổi về giọng nói, cơ bắp, và lông cần từ vài tháng đến vài năm để ổn định hoàn toàn.
Kết Luận
Liệu pháp hormone testosterone cho người chuyển giới nam đóng vai trò quan trọng trong việc giúp họ đạt được ngoại hình và đặc điểm sinh lý nam giới, từ đó cải thiện chất lượng cuộc sống và sự hài lòng về bản dạng giới. Tuy nhiên, quá trình này cần được giám sát chặt chẽ bởi các bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo an toàn, hiệu quả và giảm thiểu tác dụng phụ.
Tài Liệu Tham Khảo
- Irwig, M. S. (2017). Testosterone therapy for transgender men. Lancet Diabetes & Endocrinology, 5(4), 301-311.
- Deutsch, M. B., & Radix, A. (2015). Hormone therapy for transgender individuals. Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism, 100(12), 4654-4661.
- Hembree, W. C., et al. (2017). Endocrine treatment of gender-dysphoric/gender-incongruent persons: An endocrine society clinical practice guideline. Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism, 102(11), 3869-3903.