“Xuất Tinh Mà… Không Sướng”: Khi Cực Khoái Biến Mất Sau Cơn “Lên Đỉnh”

---

Không ít quý ông đến phòng khám nam khoa than thở: dương vật vẫn cương được, vẫn quan hệ và xuất tinh, nhưng cảm giác “đã”, “lên đỉnh” gần như biến mất. Họ nói: “Vẫn ra nhưng không thấy sướng, giống như làm cho xong nghĩa vụ”. Tình trạng kéo dài khiến nhiều người hoang mang, tự hỏi: mình có yếu đi, lãnh cảm hay mắc bệnh gì nguy hiểm?

Trong chuyên môn, hiện tượng này được gọi là rối loạn cực khoái nam (male orgasmic disorder) hoặc xuất tinh nhưng khoái cảm giảm/mất (anhedonic orgasm). Nói dễ hiểu: phản xạ xuất tinh vẫn hoạt động, nhưng não và hệ thần kinh trung ương không còn “bật” cảm giác sung sướng như trước.

1. Xuất tinh và cực khoái: hai chuyện dính nhau nhưng không hoàn toàn giống nhau

Đáp ứng tình dục ở nam đi qua các giai đoạn: ham muốn, kích thích, cực khoái và hồi phục. Xuất tinh (ejaculation) thường xảy ra cùng lúc với cực khoái, nhưng là hai cơ chế khác nhau:

• Xuất tinh do hệ thần kinh tự chủ, đặc biệt là nhánh giao cảm, điều khiển – giống một phản xạ “phóng tinh”.
• Cực khoái là trải nghiệm khoái cảm mạnh ở não, liên quan đến hệ thần kinh trung ương  và các chất dẫn truyền thần kinh như dopamine, serotonin, oxytocin…

Theo nghiên cứu tổng quan của Rowland (2010) công bố trên Journal of Sexual Medicine, ước tính khoảng 1–4% nam giới từng trải qua một dạng rối loạn cực khoái. Nói cách khác, “ra mà không sướng” không hiếm, chỉ là ít ai dám kể ra.

2. Ba nhóm nguyên nhân chính dễ gặp

Thứ nhất: tổn thương thần kinh do đái tháo đường

Đái tháo đường kéo dài, đường huyết kiểm soát kém có thể gây bệnh lý thần kinh do đái tháo đường. Các dây thần kinh dẫn truyền cảm giác và khoái cảm từ dương vật, tầng sinh môn lên tủy sống – não bị “xuống cấp”, khiến tín hiệu khoái cảm bị giảm. Người bệnh thường kèm tê bì tay chân, giảm cảm giác vùng sinh dục, rối loạn cương dương và tiểu đêm. Theo nghiên cứu của Desai và cộng sự (2023) công bố trên Andrology, có tới khoảng 35–50% nam giới đái tháo đường gặp một dạng rối loạn xuất tinh – cực khoái.

Thứ hai: tác dụng phụ của thuốc, nhất là thuốc chống trầm cảm SSRI

Nhóm thuốc chống trầm cảm ức chế tái thu hồi serotonin có chọn lọc SSRI (selective serotonin reuptake inhibitors) như sertraline, fluoxetine, paroxetine… rất hay gây rối loạn chức năng tình dục. Serotonin tăng giúp ổn định cảm xúc, nhưng đồng thời “kéo phanh” đường dẫn tới cực khoái: khó “lên đỉnh”, thời gian kéo dài bất thường, hoặc xuất tinh mà cảm giác rất nhạt. Theo phân tích gộp của Serretti và Chiesa (2009) công bố trên Journal of Clinical Psychopharmacology, khoảng 30–50% bệnh nhân dùng thuốc chống trầm cảm gặp rối loạn tình dục, trong đó 15–20% nam giới khó đạt cực khoái hoặc cực khoái giảm rõ rệt.

Ngoài SSRI, một số thuốc khác như thuốc chống loạn thần (antipsychotics), thuốc hạ huyết áp nhóm beta-blocker, thuốc chống động kinh, thuốc giảm đau opioid kéo dài… cũng có thể làm “mờ” khoái cảm.

Thứ ba: yếu tố tâm lý và mối quan hệ

Rất nhiều trường hợp, xét nghiệm và khám tổng quát khá ổn, nhưng đời sống tinh thần lại rối: stress công việc, áp lực tài chính, mâu thuẫn vợ chồng, ám ảnh thất bại trên giường, cảm giác tội lỗi vì ngoại tình, mặc cảm hình thể. Não bộ luôn bận lo lắng, giận dữ hoặc tự trách, nên khó thả lỏng để “đuổi kịp” khoái cảm, dù phản xạ xuất tinh vẫn diễn ra.

Theo tổng quan của McCabe và cộng sự (2016) công bố trên Archives of Sexual Behavior, ở nhóm có rối loạn chức năng tình dục, tỉ lệ mang theo trầm cảm, lo âu hoặc căng thẳng trong mối quan hệ lên tới trên 50–60% trong nhiều mẫu nghiên cứu.

3. Ngoài ra, còn những yếu tố ít được nghĩ tới

Ngoài ba nhóm trên, bác sĩ còn gặp những nguyên nhân khác:

• Rối loạn nội tiết: giảm testosterone, tăng prolactin  làm giảm ham muốn, giảm khoái cảm. Theo nghiên cứu của Corona và cộng sự (2013) công bố trên Journal of Endocrinological Investigation, gần 47% nam giới mới được chẩn đoán đái tháo đường có testosterone toàn phần thấp, kèm rối loạn tình dục.
• Phẫu thuật vùng chậu – tuyến tiền liệt: có thể gây tổn thương bó thần kinh – mạch máu quanh tuyến tiền liệt và niệu đạo, khiến cảm giác cực khoái thay đổi, đôi khi “tắt hẳn”.
• Bệnh mạn tính khác và lạm dụng chất: bệnh tim mạch, suy thận, bệnh tiết niệu mạn, rượu, thuốc lá, ma túy đều làm suy giảm chức năng tình dục.
• Lệ thuộc nội dung khiêu dâm: xem phim 18+ quá nhiều với mức kích thích mạnh, não “quen độ”, đến khi quan hệ thật tín hiệu từ đời thực trở nên “nhạt” hơn, dẫn tới cảm giác khó đạt cực khoái trọn vẹn.

4. Trường hợp lâm sàng tại Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health

Tại Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health, TS.BS.CK2 Trà Anh Duy đã tiếp nhận không ít trường hợp “xuất tinh mà không sướng”.

Trường hợp thứ nhất là anh N., 52 tuổi, Doanh nhân, đái tháo đường týp 2 thời gian 8 năm, đến khám vì “quan hệ như làm nghĩa vụ”. Anh vẫn cương, vẫn xuất tinh sau 7–10 phút nhưng “trong đầu không thấy lên đỉnh”. Khám cho thấy anh thừa cân, có biểu hiện bệnh lý thần kinh ngoại biên; xét nghiệm đường huyết đói 8,1 mmol/L, HbA1c 8,2%, testosterone toàn phần 15,3 nmol/L. Bác sĩ chẩn đoán rối loạn cực khoái liên quan biến chứng thần kinh do đái tháo đường. Sau 6 tháng kiểm soát đường huyết tốt hơn, giảm cân và tập luyện đều, anh N. cho biết cảm giác khoái cảm đã cải thiện rõ, “không còn cảm giác ra cho xong như trước”.

Trường hợp thứ hai là anh H., 35 tuổi, làm trong ngành công nghệ, đang điều trị rối loạn trầm cảm  bằng sertraline – thuốc SSRI. Anh kể: “Em vẫn cương, vẫn xuất tinh, có khi lâu hơn, nhưng cảm giác phê giảm rõ, có lúc gần như không thấy sướng”. Các xét nghiệm hormone và chuyển hóa đều bình thường, bác sĩ xác định đây nhiều khả năng là rối loạn cực khoái do thuốc. Sau khi phối hợp bác sĩ tâm thần để giảm liều sertraline và thay đổi phác đồ, cộng với tư vấn cho hai vợ chồng, khoái cảm của anh H. dần trở lại trong vài tháng.

Khuyến cáo của TS.BS.CK2 Trà Anh Duy:

“Nếu đang mắc bệnh mạn như đái tháo đường, hoặc đang dùng thuốc chống trầm cảm, thuốc tâm thần… và thấy đời sống tình dục thay đổi, đừng ngại nói thẳng với bác sĩ. Rối loạn cực khoái thường cải thiện được nếu phát hiện sớm và điều chỉnh đúng cách.”

5. Khi nào nên đi khám và cần nhớ điều gì?

Người đàn ông nên đi khám nam khoa hoặc phòng khám chuyên về tâm lý tình dục khi: tình trạng “xuất tinh nhưng không sướng” kéo dài trên 3 tháng; kèm tê bì, giảm cảm giác vùng sinh dục, rối loạn cương, tiểu đêm; hoặc đang dùng thuốc chống trầm cảm, thuốc tâm thần, thuốc hạ huyết áp, thuốc nội tiết. Bác sĩ sẽ khai thác bệnh sử, thuốc đang dùng, khám thần kinh – sinh dục và làm các xét nghiệm cần thiết (đường huyết, HbA1c, testosterone, prolactin…).

Từ góc nhìn y học, “xuất tinh mà không sướng” không phải chuyện “tự rồi cũng qua” hay đơn thuần “chán vợ”. Đó thường là dấu hiệu của sự kết hợp giữa thần kinh, nội tiết, thuốc men, bệnh mạn và tâm lý – mối quan hệ. Tin tốt là đa số trường hợp có thể cải thiện rõ rệt nếu được chẩn đoán sớm, kiểm soát bệnh nền, điều chỉnh thuốc, thay đổi lối sống và được tư vấn đúng cách. Bước khó nhất thường là… dám nói ra và coi sức khỏe tình dục cũng quan trọng như huyết áp hay đường huyết của chính mình.