Não Bộ “Nhờn” Vì Phim Người Lớn: Vì Sao Nhiều Quý Ông Mất Hứng Thú Với Tình Dục Thật?

---

Trong thời đại internet tốc độ cao, phim khiêu dâm (pornography) trở nên dễ tiếp cận hơn bao giờ hết. Chỉ vài cú nhấp chuột, bất kỳ ai cũng có thể tiếp cận hàng nghìn giờ nội dung với mức độ kích thích thị giác và âm thanh vượt xa các trải nghiệm đời thực. Điều này mang lại sự tò mò và khoái cảm tức thời, nhưng cũng tiềm ẩn một hiện tượng đang ngày càng được ghi nhận trong y văn: PIED (Porn-Induced Erectile Dysfunction – rối loạn cương dương do nội dung khiêu dâm). Vấn đề không chỉ nằm ở khả năng cương cứng, mà còn liên quan sâu sắc đến cách não bộ xử lý khoái cảm, hình thành thói quen và giảm dần sự nhạy cảm với tình dục thực tế.

1. Cơ chế “siêu kích thích” và sự thích nghi của não bộ

Não bộ con người có hệ thống khen thưởng (reward system) đóng vai trò trung tâm trong việc cảm nhận khoái cảm, được điều phối bởi các vùng như nhân vân (nucleus accumbens) và vỏ não trước trán (prefrontal cortex). Khi tiếp xúc với các kích thích tình dục mạnh mẽ, não sẽ giải phóng dopamine – một chất dẫn truyền thần kinh (neurotransmitter) giúp tạo cảm giác hưng phấn, động lực và ghi nhớ trải nghiệm.

Phim khiêu dâm hiện đại không chỉ dừng ở mức mô phỏng hành vi tình dục, mà còn mang đến sự đa dạng vô hạn về kịch bản, hình thể, góc quay và mức độ “mạnh bạo” – điều mà đời thực hiếm khi đạt được. Hiện tượng này được gọi là “siêu kích thích” (supernormal stimulus), khiến não bộ bị cuốn vào vòng lặp tìm kiếm những mức độ kích thích cao hơn để đạt cùng mức khoái cảm.

Theo nghiên cứu của Kühn và Gallinat (2014) công bố trên JAMA Psychiatry, những người tiêu thụ lượng lớn phim khiêu dâm cho thấy giảm thể tích chất xám (gray matter volume) ở vùng não liên quan đến động lực tình dục, cùng với khả năng phản ứng kém hơn với các kích thích tình dục thông thường.

2. PIED – Khi não bộ mất dần độ nhạy với tình dục thật

Rối loạn cương dương do nội dung khiêu dâm (PIED) là tình trạng nam giới gặp khó khăn trong việc đạt hoặc duy trì sự cương cứng khi quan hệ tình dục thực tế, dù vẫn có thể đạt được khi thủ dâm với phim khiêu dâm. Cơ chế chính được cho là sự giảm nhạy cảm dopaminergic – tức hệ thống dopaminergic cần mức kích thích mạnh hơn để phản ứng.

Theo nghiên cứu của Park và cộng sự (2016) công bố trên Behavioral Sciences, những người đàn ông mắc PIED thường bắt đầu từ thói quen xem phim khiêu dâm ở tuổi vị thành niên, sau đó tăng dần tần suất và mức độ nội dung, dẫn đến việc các kích thích thực tế từ bạn đời không còn đủ “đô” để gây hưng phấn.

Ngoài yếu tố thần kinh, yếu tố tâm lý – xã hội cũng góp phần duy trì vòng xoáy này: cảm giác thất vọng, mất tự tin khi không thể đáp ứng trong quan hệ thực, từ đó càng dựa vào phim khiêu dâm như một cách “an toàn” để đạt khoái cảm.

3. Yếu tố nguy cơ và tiến trình hình thành PIED

Các yếu tố nguy cơ thường gặp gồm:

• Bắt đầu tiếp xúc sớm với nội dung khiêu dâm: giai đoạn não bộ còn đang phát triển khả năng kiểm soát ham muốn.
• Tần suất cao: xem nhiều lần trong ngày, đặc biệt kèm thủ dâm.
• Tìm kiếm nội dung ngày càng cực đoan: dẫn đến hiện tượng “nhờn” (desensitization).
• Thiếu trải nghiệm tình dục thực tế: khiến não bộ “đóng khung” khoái cảm vào môi trường ảo.

Quá trình thường bắt đầu từ việc xem phim khiêu dâm như một sự tò mò, sau đó trở thành thói quen hằng ngày, rồi thành sự phụ thuộc để đạt hưng phấn. Khi gặp tình dục thực, não bộ không nhận đủ tín hiệu mạnh mẽ như nội dung ảo, dẫn đến khó cương hoặc mất hứng thú.

4. Tác động lâu dài của PIED đối với sức khỏe nam giới

PIED không chỉ ảnh hưởng tới đời sống tình dục mà còn tác động sâu sắc tới sức khỏe tâm thần và mối quan hệ:

• Giảm tự tin và lòng tự trọng: cảm giác “mất bản lĩnh” gây stress và lo âu.
• Nguy cơ trầm cảm: theo nghiên cứu của Grubbs và cộng sự (2015) trên Psychology of Addictive Behaviors, những người cảm thấy bản thân “nghiện” phim khiêu dâm có mức trầm cảm cao hơn.
• Mất kết nối cảm xúc với bạn đời: khi sự kích thích tình dục chuyển hướng hoàn toàn sang môi trường ảo.

5. Trường hợp lâm sàng

Trường hợp 1: Anh N.T.H, 28 tuổi, nhân viên IT, tìm đến khám tại Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health. Anh cho biết đã xem phim khiêu dâm từ năm 16 tuổi, ban đầu chỉ vài lần/tuần nhưng sau đó tăng lên 2-3 lần/ngày, kèm thủ dâm. Hai năm gần đây, dù yêu và sống chung với bạn gái, anh vẫn khó duy trì cương khi quan hệ thật, nhưng khi xem phim khiêu dâm thì đạt cực khoái bình thường. Kết quả khám cho thấy chức năng dương vật về mặt giải phẫu không tổn thương, xét nghiệm testosterone tổng (total testosterone) ở mức bình thường (18 nmol/L). Chẩn đoán: PIED do tiếp xúc kéo dài với nội dung khiêu dâm.

Khuyến cáo của TS.BS.CK2 Trà Anh Duy: tạm ngưng hoàn toàn phim khiêu dâm, kết hợp liệu pháp tâm lý – hành vi và tập luyện phục hồi phản xạ tình dục thực tế. Sau 4 tháng, khả năng cương cải thiện, anh đã có thể quan hệ bình thường.

Trường hợp 2: Anh L.Q.V, 35 tuổi, nhân viên kinh doanh, có vợ 5 năm. Do công việc căng thẳng, anh dùng phim khiêu dâm như một cách giải tỏa và thủ dâm hàng ngày. Thời gian gần đây, anh mất hứng thú với vợ, thường né tránh quan hệ và viện lý do mệt mỏi. Khi cố gắng, anh vẫn không đạt được sự cương đủ cho giao hợp. Xét nghiệm cho thấy testosterone ở mức thấp bình thường (13.5 nmol/L), không có bệnh lý mạch máu hay thần kinh.

Khuyến cáo: ngoài liệu pháp cai phim khiêu dâm, bác sĩ chỉ định kết hợp liệu pháp nhóm để cải thiện kết nối cảm xúc và phục hồi ham muốn tình dục thực tế. Sau 6 tháng, anh V. báo cáo đã khôi phục hứng thú và duy trì cương ổn định.

6. Hướng tiếp cận điều trị

Điều trị PIED cần phối hợp đa phương pháp:

• Cai nội dung khiêu dâm: giảm dần hoặc ngưng hoàn toàn, cho phép não bộ tái nhạy cảm.
• Liệu pháp nhận thức – hành vi (CBT): thay đổi mối liên hệ giữa kích thích và khoái cảm.
• Tăng trải nghiệm tình dục thực tế: tập trung vào sự kết nối cảm xúc và thể chất với bạn đời.
• Hỗ trợ y học: trong một số trường hợp, thuốc ức chế PDE-5 được sử dụng tạm thời để phục hồi niềm tin.

Theo nghiên cứu của Wilson (2018) công bố trên Sexual Medicine Reviews, phần lớn bệnh nhân PIED có thể phục hồi hoàn toàn nếu tuân thủ kế hoạch cai phim khiêu dâm và tái huấn luyện đáp ứng tình dục.

Kết luận

PIED là một vấn đề thực tế và đang gia tăng trong cộng đồng nam giới trẻ, nhất là khi phim khiêu dâm dễ dàng tiếp cận. Cơ chế “siêu kích thích” khiến não bộ mất dần nhạy cảm với tình dục thực, từ đó gây rối loạn cương dương và giảm ham muốn. Nhận diện sớm, can thiệp kịp thời và phối hợp giữa liệu pháp tâm lý, hành vi và y học hiện đại sẽ giúp người bệnh phục hồi chức năng tình dục và chất lượng cuộc sống.

TS.BS.CK2. Trà Anh Duy

Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health