Uống Thuốc Trị Lậu 3 Lần Vẫn Không Khỏi: Đừng “Đổi Toa Cầu May”

---

Lậu là bệnh lây truyền qua đường tình dục do vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae gây ra. Thông thường, nếu chẩn đoán đúng, điều trị đúng phác đồ và bạn tình cũng được xử trí, bệnh có thể khỏi. Nhưng nếu đã uống thuốc 3 lần mà vẫn còn tiểu buốt, chảy dịch, đau rát hoặc khó chịu kéo dài, đây không còn là chuyện “ráng thêm vài viên nữa xem sao”. Càng tự uống lung tung, vi khuẩn càng có cơ hội “luyện công” kháng thuốc.

1. Không khỏi chưa chắc chỉ vì thuốc yếu

Khi điều trị lậu nhiều lần không hết, có vài khả năng cần được bác sĩ kiểm tra lại: vi khuẩn đã kháng thuốc, điều trị chưa đúng phác đồ, dùng thuốc không đủ liều, tái nhiễm từ bạn tình chưa điều trị, hoặc nhiễm phối hợp với tác nhân khác như Chlamydia trachomatis. CDC khuyến cáo khi nghi ngờ thất bại điều trị lậu, cần lấy mẫu để nuôi cấy và làm kháng sinh đồ, vì xét nghiệm PCR chỉ giúp phát hiện vi khuẩn, không cho biết vi khuẩn còn nhạy với thuốc nào.

2. Lậu kháng thuốc là vấn đề thật

Vi khuẩn lậu có khả năng kháng lại nhiều loại kháng sinh từng được dùng trong điều trị. WHO cảnh báo tình trạng lậu đa kháng thuốc đang gia tăng và cần được giám sát chặt chẽ, đặc biệt với các thuốc chủ lực như ceftriaxone và cefixime. Một nghiên cứu tại Hà Nội giai đoạn 2023–2024 ghi nhận 27% chủng Neisseria gonorrhoeae trong mẫu nghiên cứu có kháng ceftriaxone, cho thấy đây là nguy cơ đáng quan tâm tại Việt Nam.

Nói dễ hiểu, đây không phải kiểu “con vi khuẩn hơi lì”. Nó có thể đã quen mặt thuốc cũ, thuộc bài cũ, nên nếu cứ tự mua kháng sinh uống tiếp thì chẳng khác nào gửi giáo án luyện tập thêm cho nó.

3. Bây giờ phải làm gì?

Việc đầu tiên là dừng tự mua thuốc. Người bệnh cần quay lại cơ sở chuyên khoa nam khoa, da liễu hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục để được khám lại. Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm lại, lấy mẫu đúng vị trí, làm nuôi cấy và kháng sinh đồ nếu nghi ngờ kháng thuốc. CDC lưu ý nên nghĩ đến thất bại điều trị khi triệu chứng không cải thiện sau 3 – 5 ngày điều trị đúng và không có nguy cơ tái phơi nhiễm.

Trong thời gian chưa được đánh giá lại, người bệnh nên tránh quan hệ tình dục để hạn chế lây truyền và tránh làm tình trạng rối thêm. Điều trị lậu không nên là “mỗi người một toa truyền miệng”, vì sai một bước có thể kéo dài bệnh, tăng nguy cơ biến chứng và tăng nguy cơ kháng thuốc.

4. Đừng quên điều trị bạn tình

Một lý do rất thường gặp khiến bệnh “tưởng không khỏi” là tái nhiễm từ bạn tình. Người bệnh điều trị xong, nhưng bạn tình không khám, không điều trị, rồi vi khuẩn quay lại như khách quen. CDC khuyến cáo bạn tình trong vòng 60 ngày cần được đánh giá và điều trị phù hợp.

Vì vậy, chữa lậu mà bỏ qua bạn tình thì giống như lau nhà trong lúc vòi nước vẫn mở. Người bệnh cần trao đổi thẳng thắn, an toàn và có trách nhiệm để cả hai cùng được xử trí.

Kết luận

Uống thuốc trị lậu 3 lần vẫn không khỏi là dấu hiệu cần đi khám lại nghiêm túc, không nên tự đổi thuốc hay uống thêm kháng sinh. Nguyên nhân có thể là kháng thuốc, tái nhiễm, điều trị chưa đúng hoặc nhiễm phối hợp. Hướng xử trí an toàn là khám chuyên khoa, xét nghiệm lại, làm nuôi cấy và kháng sinh đồ khi cần, đồng thời điều trị cả bạn tình. Lậu kháng thuốc không phải chuyện để thử vận may; càng điều trị mò, đường về càng xa.

TS.BS.CK2. Trà Anh Duy

Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health