Cái ghế văn phòng tưởng vô hại, nhưng nếu “ôm nhau” với nó quá lâu mỗi ngày, cơ thể nam giới có thể bắt đầu lên tiếng. Ít vận động không trực tiếp làm testosterone rơi tự do, nhưng thường kéo theo tăng mỡ bụng, rối loạn chuyển hóa, ngủ kém và stress – những yếu tố có thể làm hormone nam giới suy giảm.
1. Testosterone là gì?
Testosterone là hormone sinh dục nam chính (male sex hormone), liên quan đến ham muốn, khả năng cương, khối cơ, mật độ xương, năng lượng và tâm trạng. Khi testosterone giảm, nam giới có thể thấy mệt mỏi, giảm ham muốn, rối loạn cương, tăng mỡ bụng hoặc giảm cơ bắp.
2. Vì sao ít vận động làm tăng nguy cơ giảm testosterone?
Ít vận động thường khiến nam giới dễ tăng cân, đặc biệt là mỡ bụng. Mỡ nội tạng không chỉ là “cái bụng bia” cho vui, mà còn là mô nội tiết có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa hormone. Khi mỡ bụng tăng, nguy cơ kháng insulin, viêm mức độ thấp và rối loạn chuyển hóa cũng tăng, từ đó tác động bất lợi đến testosterone.
Theo nghiên cứu của Ko và cộng sự (2020) công bố trên World Journal of Men’s Health, testosterone thấp có liên quan với các hành vi sức khỏe không thuận lợi ở nam giới lớn tuổi. Nghiên cứu của Osadchuk và cộng sự (2022) ghi nhận nam giới béo phì ít vận động có testosterone trung vị khoảng 13,6 nmol/L, thấp hơn nhóm béo phì nhưng có hoạt động thể chất, khoảng 18,0 nmol/L.
3. Tập luyện có giúp cải thiện testosterone không?
Có, nhưng không phải kiểu “tập một buổi, hormone hóa siêu nhân”. Vận động đều đặn giúp giảm mỡ, tăng cơ, cải thiện giấc ngủ và tăng nhạy insulin – những yếu tố hỗ trợ testosterone tốt hơn.
Theo nghiên cứu của Hayes và cộng sự (2017) công bố trên Endocrine Connections, chương trình tập luyện ở nam giới lớn tuổi ít vận động giúp testosterone toàn phần tăng khoảng 17%. Nghiên cứu của Kumagai và cộng sự (2015) công bố trên PLoS One cũng cho thấy tăng hoạt động thể chất có tác động tích cực đến testosterone ở nam giới thừa cân, béo phì.
4. Khi nào nên đi khám?
Nam giới nên đi khám nếu có giảm ham muốn, rối loạn cương, mệt mỏi kéo dài, tăng mỡ bụng, giảm cơ, khó ngủ hoặc hiếm muộn. Không nên tự dùng testosterone hay thuốc “tăng nam tính”, vì dùng sai có thể làm giảm sinh tinh, teo tinh hoàn và ảnh hưởng khả năng có con.
Kết luận
Ít vận động có thể làm tăng nguy cơ suy giảm testosterone, nhất là khi đi kèm béo bụng và rối loạn chuyển hóa. Cách tốt nhất không phải săn lùng “thần dược”, mà là vận động đều, tập kháng lực, ngủ đủ, kiểm soát cân nặng và khám chuyên khoa khi có triệu chứng rõ.
