Hỏi: Em năm nay 32 tuổi, mỗi khi đi du lịch cùng người yêu, đặt biệt là ở những vùng lạnh như Châu Âu hầu như em không cương và quan hệ được, thế này có phải bệnh lý không ạ? (Anh Vũ, TP.HCM)
Trả lời:
Có những chuyến đi tưởng sẽ rất lãng mạn: trời Âu lạnh, phòng khách sạn đẹp, người yêu bên cạnh. Nhưng đến lúc cần “thể hiện phong độ”, cơ thể lại im lặng như điện thoại hết pin. Tình trạng đi du lịch, nhất là vùng lạnh, rồi khó cương hoặc không quan hệ được không hiếm gặp và chưa chắc đã là bệnh lý.
1. Cương dương không chỉ là chuyện “muốn là được”
Cương dương là kết quả phối hợp giữa não bộ, cảm xúc, thần kinh, hormone, mạch máu và cơ trơn dương vật. Rối loạn cương dương (Erectile Dysfunction – ED) được hiểu là tình trạng khó đạt hoặc khó duy trì sự cương đủ cho hoạt động tình dục. Theo Feldman và cộng sự (1994) công bố trên Journal of Urology, khảo sát Massachusetts Male Aging Study ghi nhận 52% nam giới 40-70 tuổi có một mức độ rối loạn cương nào đó; tỷ lệ bất lực hoàn toàn tăng từ 5% ở tuổi 40 lên 15% ở tuổi 70.
2. Vì sao đi du lịch lại dễ “tụt phong độ”?
Du lịch không chỉ có ảnh đẹp. Nó còn có lệch múi giờ, thiếu ngủ, đi bộ nhiều, ăn uống lạ, uống rượu bia, mệt, lạnh, hồi hộp và áp lực “phải có một đêm đáng nhớ”. Tất cả yếu tố này đều có thể làm hệ thần kinh giao cảm hoạt động mạnh hơn. Khi cơ thể ở trạng thái căng thẳng, máu ưu tiên cho tim, não, cơ bắp; còn chuyện cương thì dễ bị xếp sau.
Nói vui, cơ thể lúc đó đang bật chế độ “sinh tồn giữa trời lạnh”, không phải chế độ “trăng mật”.
3. Thời tiết lạnh có ảnh hưởng không?
Có thể có. Lạnh làm mạch máu ngoại biên co lại để giữ nhiệt. Trong khi đó, cương dương lại cần giãn mạch và tăng máu đến thể hang. Nếu lạnh, căng thẳng, mệt và lo lắng cùng xuất hiện, chuyện “khó khởi động” là điều dễ hiểu. Đây thường là phản ứng theo bối cảnh, nhất là nếu ở nhà vẫn cương tốt, vẫn có cương sáng và không gặp vấn đề khi không bị áp lực.
4. Áp lực hiệu suất là “kẻ phá đám” rất giỏi
Lo lắng hiệu suất tình dục (sexual performance anxiety) có thể tạo vòng xoắn: càng sợ không cương được, càng khó cương; càng khó cương, càng sợ lần sau thất bại. Các tổng quan gần đây về rối loạn cương ở nam trẻ nhấn mạnh ED ở người trẻ thường có cả yếu tố tâm lý và yếu tố cơ thể, chứ không nên quy ngay cho “yếu sinh lý”.
5. Khi nào chưa đáng lo?
Nếu tình trạng chỉ xảy ra trong vài chuyến du lịch, đặc biệt khi lạnh, mệt, thiếu ngủ, uống rượu hoặc quá kỳ vọng, nhưng bình thường vẫn có ham muốn, vẫn cương sáng, vẫn quan hệ được trong bối cảnh quen thuộc, thì nhiều khả năng đây là rối loạn cương theo tình huống (situational ED), chưa chắc là bệnh lý cố định.
6. Khi nào nên đi khám?
Nên khám nam khoa/y học giới tính nếu tình trạng kéo dài trên 3 tháng, xảy ra cả ở nhà, mất cương sáng, giảm ham muốn rõ, xuất tinh bất thường, đau vùng sinh dục, có bệnh nền như đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, hoặc từng phải dùng thuốc hỗ trợ cương mới quan hệ được. Rối loạn cương đôi khi là dấu hiệu sớm của vấn đề mạch máu, tim mạch hoặc nội tiết, nên đừng chỉ xem là chuyện “tâm lý cho qua”.
Kết luận Khó cương khi đi du lịch vùng lạnh không nhất thiết là bệnh lý. Nó có thể là phản ứng tạm thời do lạnh, mệt, lệch múi giờ, rượu bia và áp lực hiệu suất. Tuy nhiên, nếu tình trạng lặp lại nhiều lần, kéo dài hoặc xuất hiện cả trong đời sống thường ngày, nam giới nên đi khám để đánh giá mạch máu, nội tiết, tâm lý và sức khỏe tổng quát.
