Đau bìu, đau tinh hoàn, đau vùng chậu ở dân văn phòng có thể do giãn tĩnh mạch thừng tinh hoặc viêm tuyến tiền liệt, nhưng không thể kết luận chỉ dựa vào vị trí đau. Đau tăng khi đứng lâu, vận động và giảm khi nằm thường gợi ý giãn tĩnh mạch thừng tinh. Đau đáy chậu kèm tiểu buốt, tiểu gấp hoặc đau khi xuất tinh nghiêng nhiều hơn về bệnh tuyến tiền liệt hay hội chứng đau vùng chậu mạn tính. Tuy nhiên, xoắn tinh hoàn, viêm mào tinh, thoát vị bẹn, sỏi tiết niệu và căng cơ sàn chậu cũng có thể gây triệu chứng tương tự.
Dân văn phòng ngồi nhiều có thực sự dễ đau bìu, đau vùng chậu?
Ngồi làm việc kéo dài không phải là một chẩn đoán và cũng không đủ để kết luận nam giới bị viêm tuyến tiền liệt hoặc giãn tĩnh mạch thừng tinh. Tuy nhiên, tư thế ngồi liên tục có thể làm một số triệu chứng vốn có trở nên rõ hơn.
Khi ngồi nhiều giờ, áp lực tập trung vào vùng đáy chậu, mông và khung chậu. Cơ sàn chậu có thể duy trì trạng thái co siết, nhất là ở người căng thẳng, ngồi sai tư thế hoặc thường xuyên nhịn tiểu. Nếu đã có hội chứng đau vùng chậu mạn tính, người bệnh có thể cảm thấy đau tăng khi ngồi lâu, lái xe hoặc làm việc liên tục trước máy tính.
Với người bị giãn tĩnh mạch thừng tinh, đau thường liên quan rõ hơn đến việc đứng lâu, vận động, nâng vật nặng hoặc tăng áp lực ổ bụng. Tuy vậy, cảm giác nặng bìu có thể khiến người bệnh nhận thấy khó chịu cả khi ngồi làm việc kéo dài.
Hướng dẫn năm 2025 của Hiệp hội Tiết niệu Hoa Kỳ xem đau vùng chậu mạn tính và đau mạn tính các thành phần trong bìu là những tình trạng cần đánh giá toàn diện. Bác sĩ phải xem xét cơ sàn chậu, hệ tiết niệu, cơ quan sinh dục, thần kinh, cơ xương khớp và yếu tố tâm lý thay vì quy tất cả triệu chứng cho tuyến tiền liệt.
Đau ở vị trí nào được gọi là đau bìu, đau tinh hoàn hay đau vùng chậu?
Ba khái niệm này thường bị sử dụng thay thế cho nhau nhưng không hoàn toàn giống nhau.
Đau bìu
Bìu là túi da chứa tinh hoàn, mào tinh, một phần thừng tinh cùng hệ thống mạch máu và thần kinh. Người bệnh có thể cảm thấy:
- Nặng hoặc căng một bên bìu
- Đau âm ỉ ở đáy bìu
- Rát da hoặc đau khi chạm
- Đau lan lên bẹn
- Sưng, nóng hoặc đỏ bìu
- Sờ thấy búi mạch, khối mềm hoặc cục cứng
Đau bìu không đồng nghĩa tổn thương nằm trong tinh hoàn. Nguyên nhân có thể xuất phát từ mào tinh, thừng tinh, da bìu, thoát vị bẹn hoặc đau lan từ vùng khác.
Đau tinh hoàn
Đau tinh hoàn thường được người bệnh mô tả là cảm giác đau nằm sâu bên trong một hoặc hai bên bìu. Triệu chứng có thể âm ỉ, căng tức hoặc đột ngột dữ dội.
Những nguyên nhân quan trọng cần loại trừ gồm:
- Xoắn tinh hoàn
- Viêm mào tinh hoặc viêm tinh hoàn
- Chấn thương
- Giãn tĩnh mạch thừng tinh
- Khối u tinh hoàn
- Thoát vị bẹn
- Đau thần kinh
- Đau lan từ sỏi niệu quản hoặc vùng thắt lưng
Đau vùng chậu ở nam giới
Đau vùng chậu có thể xuất hiện ở:
- Đáy chậu giữa bìu và hậu môn
- Trên xương mu
- Bẹn
- Bụng dưới
- Trực tràng hoặc quanh hậu môn
- Dương vật và đầu dương vật
- Tinh hoàn
- Lưng dưới hoặc vùng cùng cụt
Hội chứng viêm tuyến tiền liệt mạn tính hoặc đau vùng chậu mạn tính có thể gây đau kéo dài từ ba tháng trở lên tại nhiều vị trí, đôi khi kèm tiểu nhiều, tiểu gấp, đau khi tiểu hoặc đau khi xuất tinh. Không phải mọi trường hợp thuộc nhóm này đều có nhiễm khuẩn tuyến tiền liệt.
Đau bìu có phải do giãn tĩnh mạch thừng tinh không?
Có thể, nhưng không phải trường hợp nào đau bìu cũng do giãn tĩnh mạch thừng tinh.
Giãn tĩnh mạch thừng tinh là tình trạng các tĩnh mạch thuộc đám rối quanh tinh hoàn giãn bất thường. Bệnh thường gặp bên trái do đặc điểm giải phẫu đường dẫn lưu tĩnh mạch, nhưng cũng có thể xuất hiện hai bên.
Đặc điểm đau gợi ý giãn tĩnh mạch thừng tinh
Cơn đau thường có những đặc điểm sau:
- Đau âm ỉ hoặc cảm giác nặng bìu
- Thường rõ hơn ở bên trái
- Tăng dần vào cuối ngày
- Tăng khi đứng lâu, chạy bộ, tập nặng hoặc nâng vật nặng
- Giảm khi nằm nghỉ hoặc nâng đỡ bìu
- Có thể sờ thấy búi mạch ngoằn ngoèo phía trên tinh hoàn
- Một bên tinh hoàn có thể nhỏ hơn bên còn lại
- Có thể đi kèm kết quả tinh dịch đồ bất thường
Giãn tĩnh mạch thừng tinh là sự giãn của các tĩnh mạch trong bìu và có thể gây khó chịu hoặc ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở một số nam giới. Tuy nhiên, nhiều trường hợp không có triệu chứng và chỉ được phát hiện khi khám sức khỏe sinh sản.
Giãn tĩnh mạch thừng tinh có gây đau vùng chậu không?
Giãn tĩnh mạch thừng tinh thường gây nặng hoặc đau khu trú ở bìu, đôi khi lan lên bẹn. Bệnh ít khi là nguyên nhân duy nhất gây đau lan rộng ở đáy chậu, trực tràng, trên xương mu hoặc kèm rối loạn tiểu tiện.
Nếu nam giới vừa đau bìu vừa tiểu gấp, đau khi xuất tinh hoặc đau tăng rõ khi ngồi, bác sĩ cần đánh giá thêm tuyến tiền liệt, cơ sàn chậu, đường tiết niệu và các nguyên nhân thần kinh – cơ xương.
Có giãn tĩnh mạch thừng tinh là phải mổ không?
Không. Bác sĩ thường cân nhắc điều trị can thiệp khi người bệnh có giãn tĩnh mạch sờ thấy trên lâm sàng và một trong các vấn đề như:
- Đau kéo dài, ảnh hưởng sinh hoạt
- Điều trị bảo tồn không hiệu quả
- Tinh hoàn giảm thể tích
- Vô sinh kèm tinh dịch đồ bất thường
- Có bằng chứng bệnh ảnh hưởng chức năng tinh hoàn
Trong đánh giá vô sinh, hướng dẫn AUA và Hiệp hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ khuyến nghị cân nhắc phẫu thuật ở nam giới đang mong con khi có giãn tĩnh mạch thừng tinh sờ thấy, vô sinh và tinh dịch đồ bất thường. Giãn tĩnh mạch chỉ thấy tình cờ trên hình ảnh nhưng không sờ thấy không tự động trở thành chỉ định phẫu thuật.
Đau vùng chậu có phải viêm tuyến tiền liệt không?
Có thể, nhưng cụm từ “viêm tuyến tiền liệt” bao gồm nhiều tình trạng khác nhau. Việc phân biệt rất quan trọng vì không phải trường hợp nào cũng cần dùng kháng sinh.
Viêm tuyến tiền liệt cấp do vi khuẩn
Đây là tình trạng nhiễm khuẩn có thể diễn tiến nặng. Người bệnh thường có:
- Sốt hoặc rét run
- Mệt mỏi, đau nhức toàn thân
- Đau vùng đáy chậu hoặc bụng dưới
- Tiểu buốt, tiểu rắt
- Tiểu khó hoặc bí tiểu
- Nước tiểu đục
- Đau khi xuất tinh
- Tuyến tiền liệt đau khi bác sĩ thăm khám
Người sốt cao, bí tiểu, rét run hoặc suy kiệt cần được đánh giá sớm tại cơ sở có khả năng xử trí cấp cứu. Đây không phải tình trạng nên tự mua kháng sinh hoặc chờ nhiều ngày.
Viêm tuyến tiền liệt mạn do vi khuẩn
Người bệnh có thể bị nhiễm trùng đường tiểu tái đi tái lại do cùng một tác nhân, kèm đau vùng chậu, khó chịu khi tiểu hoặc đau khi xuất tinh.
Việc chẩn đoán cần dựa trên bệnh sử, xét nghiệm nước tiểu, nuôi cấy và các kiểm tra phù hợp. Chỉ dựa vào đau đáy chậu để kết luận viêm tuyến tiền liệt do vi khuẩn là chưa đủ.
Hội chứng viêm tuyến tiền liệt mạn hoặc đau vùng chậu mạn tính
Đây là nhóm thường gây nhầm lẫn nhất. Người bệnh có thể đau ở đáy chậu, tinh hoàn, dương vật, trên xương mu hoặc vùng hậu môn trong thời gian dài nhưng không tìm thấy nhiễm khuẩn rõ ràng bằng các xét nghiệm thông thường.
Triệu chứng có thể gồm:
- Đau hoặc căng tức vùng đáy chậu
- Đau tăng khi ngồi lâu
- Đau sau xuất tinh
- Đau đầu dương vật
- Tiểu nhiều, tiểu gấp
- Dòng tiểu yếu hoặc ngập ngừng
- Cảm giác tiểu chưa hết
- Khó chịu vùng trực tràng
- Rối loạn cương hoặc giảm hứng thú vì sợ đau
- Căng cơ bụng dưới, mông và sàn chậu
Các hướng dẫn hiện đại nhấn mạnh đây là hội chứng đa yếu tố, có thể liên quan đến cơ sàn chậu tăng trương lực, thần kinh nhạy cảm, viêm, rối loạn đường tiểu, căng thẳng tâm lý hoặc các hội chứng đau chồng lấp. Vì vậy, gọi tất cả trường hợp là “nhiễm trùng tuyến tiền liệt” và dùng kháng sinh kéo dài có thể không phù hợp.
Cách phân biệt giãn tĩnh mạch thừng tinh và viêm tuyến tiền liệt
| Đặc điểm | Giãn tĩnh mạch thừng tinh | Viêm tuyến tiền liệt hoặc đau vùng chậu |
| Vị trí đau chính | Bìu, thường bên trái | Đáy chậu, trên xương mu, dương vật, tinh hoàn |
| Tính chất | Nặng, tức, âm ỉ | Đau, bỏng rát, căng tức hoặc khó chịu |
| Tăng khi | Đứng lâu, vận động, nâng nặng | Ngồi lâu, căng thẳng, tiểu hoặc xuất tinh |
| Giảm khi | Nằm nghỉ, nâng đỡ bìu | Thay đổi tư thế, thư giãn cơ; không cố định |
| Dấu hiệu sờ thấy | Có thể có búi tĩnh mạch ngoằn ngoèo | Thường không có khối bất thường ở bìu |
| Triệu chứng tiểu | Thường không nổi bật | Có thể tiểu gấp, buốt, nhiều lần, khó tiểu |
| Đau khi xuất tinh | Không điển hình | Khá gợi ý nhưng không phải lúc nào cũng có |
| Ảnh hưởng sinh sản | Có thể ảnh hưởng tinh dịch đồ | Tùy nguyên nhân, không phải ai cũng vô sinh |
| Xét nghiệm thường dùng | Khám đứng, nghiệm pháp Valsalva, siêu âm Doppler khi cần | Nước tiểu, nuôi cấy, xét nghiệm STI, đánh giá cơ sàn chậu |
Bảng trên chỉ mang tính định hướng. Một người có thể đồng thời mắc hai tình trạng hoặc có nguyên nhân hoàn toàn khác.
Những bệnh nào khác có thể gây đau bìu và đau tinh hoàn?
Viêm mào tinh hoặc viêm tinh hoàn
Viêm mào tinh thường gây đau một bên, sưng và nhạy đau ở vùng sau tinh hoàn. Người bệnh có thể kèm tiểu buốt, chảy dịch niệu đạo, sốt hoặc có tiền sử quan hệ tình dục nguy cơ.
Theo hướng dẫn của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ, viêm mào tinh cấp thường biểu hiện bằng đau tinh hoàn một bên, đau khi sờ, sưng mào tinh và đôi khi có tràn dịch màng tinh hoàn. Bác sĩ phải luôn lưu ý phân biệt với xoắn tinh hoàn.
Xoắn tinh hoàn
Xoắn tinh hoàn xảy ra khi thừng tinh bị xoắn, làm giảm hoặc ngừng tưới máu tinh hoàn. Đây là cấp cứu ngoại khoa.
Dấu hiệu cảnh báo gồm:
- Đau tinh hoàn đột ngột và dữ dội
- Đau tăng nhanh trong vài phút hoặc vài giờ
- Bìu sưng
- Buồn nôn hoặc nôn
- Tinh hoàn nằm cao hoặc xoay bất thường
- Không có triệu chứng nhiễm trùng đường tiểu rõ ràng
Người bệnh không nên chờ xem cơn đau có tự hết hay không. Siêu âm Doppler bìu thường là phương tiện hình ảnh ban đầu phù hợp trong đau bìu cấp không do chấn thương, nhưng việc kiểm tra không được làm trì hoãn xử trí khi bác sĩ nghi ngờ xoắn cao.
Thoát vị bẹn
Thoát vị có thể gây đau bẹn lan xuống bìu, đặc biệt khi ho, rặn, mang vật nặng hoặc đứng lâu. Một số người thấy khối phồng ở bẹn, nhỏ lại khi nằm.
Nếu khối phồng trở nên cứng, đau dữ dội, không đẩy vào được và kèm nôn hoặc chướng bụng, cần đi cấp cứu vì có nguy cơ thoát vị nghẹt.
Sỏi niệu quản
Sỏi có thể gây đau từ thắt lưng hoặc hông lan xuống bẹn và tinh hoàn. Cơn đau thường dữ dội thành từng đợt, khiến người bệnh khó nằm yên, đôi khi kèm buồn nôn hoặc tiểu ra máu.
Căng cơ sàn chậu và đau cơ xương khớp
Người làm việc bàn giấy có thể bị co cứng cơ gấp hông, cơ mông, cơ bụng dưới và sàn chậu. Đau có thể tăng khi ngồi, lái xe, căng thẳng hoặc sau tập luyện.
Đặc điểm gợi ý gồm:
- Không sưng đỏ bìu
- Đau thay đổi theo tư thế
- Có điểm cơ ấn đau
- Đau lan từ lưng, háng hoặc mông
- Xét nghiệm nhiễm khuẩn không cho thấy bất thường rõ
- Cảm giác siết chặt vùng hậu môn hoặc đáy chậu
Hướng dẫn AUA về đau vùng chậu nam nhấn mạnh việc khám tìm đau cơ sàn chậu và các nguyên nhân cơ xương khớp là một phần quan trọng trong đánh giá.
Khối u tinh hoàn
Ung thư tinh hoàn thường biểu hiện bằng khối cứng hoặc tinh hoàn to bất thường hơn là đau dữ dội. Tuy nhiên, một số trường hợp vẫn có cảm giác nặng hoặc đau âm ỉ.
Bất kỳ khối cứng mới xuất hiện trong tinh hoàn đều cần được khám và siêu âm, kể cả khi không đau.
Dấu hiệu nào cần đến bệnh viện ngay?
Không nên chờ lịch khám thông thường khi xuất hiện:
- Đau tinh hoàn đột ngột, dữ dội
- Bìu sưng nhanh
- Buồn nôn hoặc nôn kèm đau tinh hoàn
- Tinh hoàn nằm cao hoặc lệch bất thường
- Chấn thương vùng bìu gây sưng lớn hoặc tụ máu
- Sốt cao, rét run
- Bí tiểu
- Khối bẹn đau cứng, không đẩy vào được
- Tiểu ra máu nhiều
- Đau kèm choáng, vã mồ hôi hoặc tụt huyết áp
Đau tinh hoàn cấp luôn cần ưu tiên loại trừ xoắn tinh hoàn trước khi nghĩ đến những nguyên nhân ít khẩn cấp hơn.
Bác sĩ chẩn đoán đau bìu và đau vùng chậu như thế nào?
Hỏi kỹ diễn biến cơn đau
Người bệnh cần mô tả:
- Đau bắt đầu đột ngột hay từ từ
- Đau một bên hay hai bên
- Điểm đau chính nằm ở tinh hoàn, mào tinh, bẹn hay đáy chậu
- Đau tăng khi đứng, ngồi, vận động hay xuất tinh
- Có sốt, tiểu buốt hoặc chảy dịch niệu đạo không
- Có quan hệ tình dục nguy cơ gần đây không
- Có tập gym, đạp xe hoặc nâng vật nặng không
- Có chấn thương vùng bẹn – bìu không
- Đang mong con hay không
Khám bìu ở tư thế đứng và nằm
Bác sĩ có thể kiểm tra:
- Kích thước và mật độ hai tinh hoàn
- Vị trí mào tinh
- Thừng tinh
- Búi tĩnh mạch giãn
- Khối u hoặc nang
- Thoát vị bẹn
- Phản xạ và dấu hiệu gợi ý xoắn
- Sự thay đổi khi ho hoặc rặn
Giãn tĩnh mạch thừng tinh cần được đánh giá bằng khám lâm sàng, thường rõ hơn khi người bệnh đứng và thực hiện nghiệm pháp làm tăng áp lực ổ bụng.
Xét nghiệm nước tiểu và bệnh lây truyền qua đường tình dục
Bác sĩ có thể chỉ định:
- Tổng phân tích nước tiểu
- Nuôi cấy nước tiểu
- Xét nghiệm lậu và Chlamydia
- Các xét nghiệm bệnh lây truyền qua đường tình dục khác theo nguy cơ
Không nên dùng kháng sinh trước khi lấy mẫu nếu chưa có chỉ định khẩn cấp, vì thuốc có thể làm thay đổi kết quả.
Siêu âm Doppler bìu
Siêu âm có thể hỗ trợ phát hiện:
- Giãn tĩnh mạch thừng tinh
- Viêm mào tinh – tinh hoàn
- Tràn dịch màng tinh hoàn
- Nang mào tinh
- Khối u
- Thay đổi tưới máu gợi ý xoắn
Siêu âm bìu và Doppler được xem là lựa chọn hình ảnh ban đầu phù hợp trong đau bìu cấp hoặc khi có khối bất thường mới xuất hiện.
Đánh giá tuyến tiền liệt và cơ sàn chậu
Khi đau tập trung ở đáy chậu hoặc kèm rối loạn tiểu tiện, bác sĩ có thể đánh giá tuyến tiền liệt, trương lực cơ hậu môn và điểm đau của cơ sàn chậu.
Việc khám nhằm phân biệt nhiễm trùng, tăng trương lực cơ, đau thần kinh và các nguyên nhân khác. Không nên mặc định tuyến tiền liệt đau khi khám đồng nghĩa chắc chắn có nhiễm khuẩn.
Tinh dịch đồ khi có nhu cầu sinh sản
Người bị giãn tĩnh mạch thừng tinh và đang mong con có thể cần làm tinh dịch đồ. Kết quả phải được đọc trong bối cảnh bệnh sử, khám lâm sàng và đôi khi cần kiểm tra lại vì các chỉ số tinh trùng có thể biến động.
Điều trị có phải chỉ cần uống kháng sinh?
Không. Điều trị phụ thuộc nguyên nhân.
Khi bị giãn tĩnh mạch thừng tinh
Trường hợp đau nhẹ có thể được hướng dẫn:
- Tránh đứng hoặc tập nặng kéo dài trong giai đoạn đau
- Mặc đồ lót nâng đỡ phù hợp
- Nghỉ ngơi khi triệu chứng tăng
- Dùng thuốc giảm đau theo chỉ định
- Theo dõi kích thước tinh hoàn và khả năng sinh sản khi cần
Nếu đau kéo dài, ảnh hưởng cuộc sống hoặc đi kèm vô sinh và tinh dịch đồ bất thường, bác sĩ sẽ cân nhắc can thiệp như vi phẫu thắt tĩnh mạch hoặc phương pháp nút mạch tùy tình trạng.
Khi viêm tuyến tiền liệt do vi khuẩn
Người bệnh cần kháng sinh được lựa chọn dựa trên mức độ bệnh, tác nhân nghi ngờ và kết quả nuôi cấy khi có. Thời gian điều trị không nên tự ý rút ngắn hoặc kéo dài.
Khi bị hội chứng đau vùng chậu mạn tính
Điều trị thường cần phối hợp nhiều phương pháp:
- Giáo dục người bệnh về cơ chế đau
- Điều chỉnh thói quen ngồi và vận động
- Thuốc kiểm soát triệu chứng tiểu tiện khi phù hợp
- Thuốc giảm đau hoặc điều hòa đau thần kinh
- Vật lý trị liệu sàn chậu
- Kỹ thuật thư giãn cơ và kiểm soát căng thẳng
- Điều trị rối loạn cương hoặc rối loạn xuất tinh đi kèm
- Hỗ trợ tâm lý khi đau gây lo âu, mất ngủ hoặc ảnh hưởng quan hệ
Không nên dùng nhiều đợt kháng sinh khi xét nghiệm không cho thấy nhiễm khuẩn và triệu chứng không đáp ứng. Các hướng dẫn hiện nay ưu tiên cách tiếp cận đa mô thức, cá nhân hóa theo nhóm triệu chứng.
Dân văn phòng nên làm gì để giảm đau trong lúc chờ khám?
Các biện pháp dưới đây chỉ hỗ trợ tạm thời và không thay thế chẩn đoán:
- Đứng dậy đi lại sau mỗi 30–60 phút
- Điều chỉnh ghế để hông và gối ở tư thế thoải mái
- Tránh ngồi đè trực tiếp lên đáy chậu
- Hạn chế đạp xe nếu hoạt động này làm đau tăng
- Không nâng tạ nặng khi đang đau bìu
- Tránh tự xoa bóp mạnh tinh hoàn
- Mặc quần không quá chật
- Uống đủ nước và không nhịn tiểu kéo dài
- Ghi lại yếu tố làm đau tăng hoặc giảm
- Tạm ngưng quan hệ nếu xuất tinh làm đau dữ dội
Nam giới không nên tự thực hiện bài tập Kegel khi đang nghi cơ sàn chậu co cứng. Việc siết cơ thêm có thể làm một số trường hợp đau tăng. Bài tập phù hợp cần được hướng dẫn sau khi bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu đánh giá.
Khám đau bìu, đau tinh hoàn, đau vùng chậu ở đâu?
Người bệnh nên đến cơ sở có chuyên khoa Tiết niệu – Nam khoa hoặc Y học giới tính, có khả năng:
- Khám bìu, tinh hoàn và thừng tinh
- Siêu âm Doppler bìu
- Đánh giá tuyến tiền liệt và đường tiết niệu
- Xét nghiệm nước tiểu, nuôi cấy và bệnh lây truyền qua đường tình dục
- Đánh giá khả năng sinh sản
- Phân biệt đau cơ sàn chậu với bệnh cơ quan sinh dục
- Điều trị nội khoa và phẫu thuật khi có chỉ định
- Phối hợp vật lý trị liệu hoặc tâm lý trong đau mạn tính
Không nên lựa chọn nơi chỉ dựa trên quảng cáo “chữa viêm tuyến tiền liệt nhanh” hoặc cam kết mọi cơn đau bìu đều cần phẫu thuật.
Đau bìu, đau tinh hoàn, đau vùng chậu & Những Câu Hỏi Thường Gặp
Đau tinh hoàn khi ngồi lâu có phải viêm tuyến tiền liệt không?
Không chắc chắn. Đau khi ngồi lâu có thể liên quan đến hội chứng đau vùng chậu, co cứng cơ sàn chậu, đau thần kinh hoặc bệnh cột sống. Viêm tuyến tiền liệt chỉ là một trong nhiều khả năng và cần được đánh giá cùng triệu chứng tiểu tiện, xuất tinh và xét nghiệm.
Đau bìu bên trái có phải giãn tĩnh mạch thừng tinh không?
Giãn tĩnh mạch thừng tinh thường xuất hiện bên trái và có thể gây nặng bìu, đau tăng khi đứng lâu. Tuy nhiên, đau bên trái cũng có thể do viêm mào tinh, thoát vị bẹn, chấn thương hoặc đau lan. Khám và siêu âm Doppler giúp xác định nguyên nhân.
Giãn tĩnh mạch thừng tinh có gây đau khi ngồi không?
Có thể gây khó chịu khi ngồi nhưng biểu hiện điển hình hơn là đau hoặc nặng bìu tăng khi đứng, vận động và giảm khi nằm. Đau tăng rõ khi ngồi lâu khiến bác sĩ cần đánh giá thêm sàn chậu và các nguyên nhân vùng chậu.
Viêm tuyến tiền liệt có gây đau tinh hoàn không?
Có. Đau do tuyến tiền liệt hoặc hội chứng đau vùng chậu có thể lan đến bìu, tinh hoàn, dương vật và bẹn. Tuy nhiên, bác sĩ vẫn cần khám trực tiếp bìu để loại trừ bệnh tại tinh hoàn và mào tinh.
Đau tinh hoàn nhưng siêu âm bình thường là bệnh gì?
Siêu âm bình thường giúp loại trừ nhiều tổn thương cấu trúc nhưng không loại trừ đau sàn chậu, đau thần kinh, đau lan từ cột sống, hội chứng đau vùng chậu hoặc một số rối loạn chức năng. Người bệnh cần được đánh giá rộng hơn thay vì lặp lại siêu âm nhiều lần mà không tìm nguyên nhân khác.
Đau vùng chậu có nên tự uống thuốc viêm tuyến tiền liệt không?
Không nên. Thuốc điều trị phụ thuộc việc người bệnh có nhiễm khuẩn, rối loạn tiểu tiện, co cứng cơ sàn chậu hay đau thần kinh. Tự dùng kháng sinh có thể gây tác dụng phụ, kháng thuốc và làm chậm chẩn đoán đúng.
Đau tinh hoàn đột ngột nhưng sau đó tự hết có cần khám không?
Có. Cơn đau dữ dội xuất hiện đột ngột rồi tự giảm vẫn có thể liên quan đến tình trạng xoắn – tháo xoắn tinh hoàn từng đợt. Người bệnh cần được đánh giá sớm, đặc biệt nếu cơn đau tái diễn.
Đau bìu có ảnh hưởng khả năng sinh sản không?
Tùy nguyên nhân. Giãn tĩnh mạch thừng tinh, viêm mào tinh – tinh hoàn, xoắn tinh hoàn hoặc một số tổn thương đường sinh dục có thể ảnh hưởng chức năng sinh sản. Đau cơ sàn chậu đơn thuần không đồng nghĩa tinh trùng yếu.
Lời khuyên từ chuyên gia
Đau bìu, đau tinh hoàn và đau vùng chậu ở dân văn phòng không nên được giải thích đơn giản là “do ngồi nhiều”. Tư thế làm việc có thể làm triệu chứng rõ hơn, nhưng nguyên nhân thực sự có thể nằm ở tĩnh mạch thừng tinh, mào tinh, tinh hoàn, tuyến tiền liệt, đường tiết niệu, cơ sàn chậu hoặc hệ thần kinh – cơ xương.
Nam giới nên đi khám sớm khi đau tái diễn, kéo dài, kèm sưng bìu, rối loạn tiểu tiện, đau khi xuất tinh hoặc ảnh hưởng khả năng sinh sản. Đau đột ngột dữ dội, buồn nôn, sốt cao hoặc tinh hoàn nằm bất thường cần được xử trí cấp cứu.
TS.BS.CK2 Trà Anh Duy là bác sĩ chuyên sâu về Nam khoa – Y học giới tính và điều trị các bệnh lý bìu, tinh hoàn, giãn tĩnh mạch thừng tinh, tuyến tiền liệt cũng như đau vùng chậu nam giới. Tại Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health, người bệnh có thể được đánh giá đồng thời cơ quan sinh dục, đường tiết niệu, sức khỏe sinh sản và yếu tố tâm lý – cơ sàn chậu khi cần. Đây là một trong những địa chỉ chuyên sâu phù hợp cho nam giới cần thăm khám kín đáo, đúng chuyên khoa và xây dựng hướng điều trị theo nguyên nhân thay vì tự dùng thuốc.
