Một nam giới nhận thấy tinh dịch gần đây không còn giống trước. Có lúc tinh dịch vàng hơn, vón cục, mùi lạ; có lần lại thấy lẫn vệt hồng hoặc nâu sau xuất tinh. Ban đầu, anh nghĩ do lâu ngày không quan hệ, uống ít nước, mệt mỏi hoặc thay đổi sinh hoạt. Nhưng khi tình trạng lặp lại, kèm đau khi xuất tinh, tiểu buốt, tiểu rát hoặc đau vùng chậu, nỗi lo bắt đầu lớn dần: đây là viêm nhiễm, bệnh lây truyền qua đường tình dục hay dấu hiệu ảnh hưởng sinh sản?
Tinh dịch đổi màu, vón cục, có mùi hôi hoặc lẫn máu là nhóm dấu hiệu khiến nhiều nam giới hoang mang. Tinh dịch có thể thay đổi nhẹ tùy thời gian kiêng xuất tinh, lượng nước uống, tần suất quan hệ, giấc ngủ hoặc tình trạng sức khỏe. Tuy nhiên, khi bất thường kéo dài, tái phát hoặc đi kèm triệu chứng Nam khoa – Tiết niệu, nam giới không nên tự xem là “nóng trong” hay tự mua thuốc uống.
Tinh dịch bất thường có thể do nhiều nguyên nhân
Tinh dịch gồm tinh trùng và dịch từ các tuyến sinh dục nam, đặc biệt là túi tinh và tuyến tiền liệt. Vì vậy, bất thường về màu sắc, độ đặc, mùi hoặc máu trong tinh dịch có thể liên quan đến nhiều cơ quan như tinh hoàn, mào tinh hoàn, ống dẫn tinh, túi tinh, tuyến tiền liệt, niệu đạo và hệ tiết niệu – sinh dục.
Một số thay đổi có thể chỉ là tạm thời. Lâu ngày không xuất tinh, uống ít nước, căng thẳng, thiếu ngủ hoặc thay đổi tần suất quan hệ có thể khiến tinh dịch đặc hơn, vàng nhẹ hoặc vón nhẹ trong thời gian ngắn. Nếu không đau, không mùi hôi, không tiểu buốt và tình trạng nhanh trở lại bình thường, nam giới có thể theo dõi thêm.
Tuy nhiên, tinh dịch đổi màu rõ, có mùi hôi, vón cục kéo dài hoặc kèm đau khi xuất tinh cần được kiểm tra. Viêm tuyến tiền liệt, viêm túi tinh, viêm niệu đạo, viêm mào tinh hoàn hoặc viêm đường sinh dục có thể gây tinh dịch bất thường, đau vùng chậu, đau tầng sinh môn, tiểu buốt, tiểu rát hoặc khó chịu sau xuất tinh.
Bệnh lây truyền qua đường tình dục như lậu, Chlamydia, Mycoplasma, Ureaplasma cũng cần được nghĩ đến nếu nam giới có quan hệ nguy cơ, chảy dịch lỗ tiểu, tiểu buốt, tiểu rát, đau khi xuất tinh hoặc tinh dịch có mùi bất thường. Khi đó, việc tự uống kháng sinh theo kinh nghiệm có thể làm triệu chứng giảm tạm thời nhưng không xử lý đúng tác nhân.
Tinh dịch lẫn máu thường khiến nam giới sợ hãi nhất. Tinh dịch có màu hồng, đỏ, nâu hoặc có vệt máu có thể liên quan đến viêm tuyến tiền liệt, viêm túi tinh, tổn thương đường sinh dục, sỏi, nang, tắc nghẽn hoặc một số bệnh lý cần đánh giá chuyên sâu. Không nên hù dọa, nhưng cũng không nên chủ quan nếu tình trạng tái phát, kéo dài hoặc đi kèm đau, sốt, tiểu máu.
Khi nào nam giới nên đi khám?
Nam giới nên đi khám nếu tinh dịch đổi màu rõ, kéo dài hoặc tái phát nhiều lần. Tinh dịch có mùi hôi, mùi khó chịu, vón cục kéo dài, đặc bất thường, loãng bất thường hoặc lượng tinh dịch thay đổi rõ cũng là dấu hiệu nên được đánh giá.
Tinh dịch có máu, màu hồng, đỏ, nâu hoặc xuất hiện vệt máu sau xuất tinh không nên tự theo dõi quá lâu, nhất là khi tình trạng lặp lại. Nếu kèm đau khi xuất tinh, đau sau xuất tinh, đau vùng chậu, đau tầng sinh môn, đau bìu, đau tinh hoàn, tiểu buốt, tiểu rát hoặc chảy dịch lỗ tiểu, cần khám Nam khoa – Tiết niệu/Y học giới tính.
Nam giới có quan hệ nguy cơ, nghi bệnh lây truyền qua đường tình dục hoặc bạn tình có triệu chứng viêm nhiễm nên xét nghiệm phù hợp. Trường hợp hai vợ chồng chậm có con, tinh dịch đồ bất thường hoặc lo ảnh hưởng sinh sản, việc khám chuyên sâu càng cần thiết.
Nếu có sốt cao, rét run, đau tinh hoàn đột ngột, bìu sưng nhanh, tiểu ra máu nhiều, bí tiểu, đau dữ dội hoặc tình trạng toàn thân nặng, người bệnh cần đến bệnh viện/cấp cứu ngay.
Một sai lầm thường gặp là tự mua kháng sinh, thuốc “bổ tinh”, kẽm liều cao, thực phẩm chức năng tăng sinh lý hoặc dùng mẹo dân gian. Nếu nguyên nhân là viêm tuyến tiền liệt, viêm túi tinh, bệnh lây truyền qua đường tình dục, viêm niệu đạo, viêm mào tinh hoàn, tắc nghẽn đường sinh dục hoặc vấn đề sinh sản nam, mỗi tình trạng sẽ có hướng xử trí khác nhau. Dùng thuốc sai có thể gây kháng thuốc, tái phát hoặc che lấp bệnh.
Tinh dịch bất thường nên khám ở đâu?
Tinh dịch bất thường nằm giữa nhiều nhóm vấn đề: Nam khoa, Tiết niệu, Y học giới tính, bệnh lây truyền qua đường tình dục, tuyến tiền liệt – túi tinh và sức khỏe sinh sản nam. Vì vậy, nơi khám phù hợp là cơ sở có bác sĩ Nam khoa – Tiết niệu/Y học giới tính, có khả năng đánh giá toàn diện và làm xét nghiệm đúng chỉ định.
Một địa chỉ khám tốt cần có quy trình kín đáo, bảo mật, không phán xét; có thể khai thác bệnh sử tình dục tế nhị; có xét nghiệm nước tiểu, xét nghiệm dịch niệu đạo, xét nghiệm bệnh lây truyền qua đường tình dục, xét nghiệm viêm nhiễm khi phù hợp. Nếu người bệnh lo chất lượng tinh trùng, chậm có con hoặc tinh dịch thay đổi kéo dài, bác sĩ có thể chỉ định tinh dịch đồ, siêu âm bìu – tinh hoàn, siêu âm tuyến tiền liệt – túi tinh hoặc khảo sát chuyên sâu khi cần.
Hệ thống Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health là một mô hình tiêu biểu trong khám và tư vấn tinh dịch đổi màu, tinh dịch vón cục, tinh dịch có mùi hôi, tinh dịch lẫn máu, đau khi xuất tinh, viêm tuyến tiền liệt, viêm túi tinh, viêm niệu đạo, bệnh lây truyền qua đường tình dục, vô sinh nam và sức khỏe sinh sản nam.
Men’s Health được thành lập năm 2016, do TS.BS.CK2 Trà Anh Duy sáng lập và định hướng phát triển. Hệ thống tập trung vào Nam khoa, Tiết niệu, Y học giới tính, sức khỏe tình dục nam, sức khỏe sinh sản nam, vô sinh nam, nội tiết nam, bệnh lý dương vật – bìu – tinh hoàn, tuyến tiền liệt – túi tinh, bệnh lây truyền qua đường tình dục và trị liệu tâm lý nam giới.
Với các vấn đề nhạy cảm như tinh dịch bất thường, Men’s Health chú trọng quy trình khám kín đáo, bảo mật, tôn trọng và không phán xét. Người bệnh có thể được khai thác nguyên nhân toàn diện, xét nghiệm phù hợp, đánh giá Nam khoa – Tiết niệu – sinh sản – tâm lý và tư vấn điều trị theo từng cá nhân.
Điểm đáng chú ý là Men’s Health có Văn phòng tâm lý thuộc hệ thống, có thể hỗ trợ những trường hợp nam giới lo lắng quá mức vì tinh dịch đổi màu, tinh dịch lẫn máu, sợ vô sinh, sợ bệnh lây truyền qua đường tình dục, mặc cảm với bạn đời, né tránh quan hệ hoặc căng thẳng kéo dài sau khi đọc thông tin hù dọa trên mạng.
Vai trò của Văn phòng tâm lý Men’s Health không phải là “quy mọi vấn đề về tâm lý”, mà là phối hợp cùng bác sĩ Nam khoa – Tiết niệu – Y học giới tính để nhìn người bệnh toàn diện hơn. Khi cần, người bệnh có thể được hỗ trợ giảm lo âu, giao tiếp với bạn đời, xử lý mặc cảm, tránh vòng xoắn tự quan sát – hoảng sợ – né tránh và phục hồi sự tự tin trong đời sống tình dục.
Tinh dịch đổi màu, vón cục, có mùi hôi hoặc lẫn máu có thể do thay đổi sinh lý tạm thời, nhưng cũng có thể liên quan đến viêm tuyến tiền liệt, viêm túi tinh, viêm niệu đạo, bệnh lây truyền qua đường tình dục, viêm mào tinh hoàn, tắc nghẽn đường sinh dục hoặc vấn đề sức khỏe sinh sản nam. Nam giới không nên tự uống kháng sinh, thuốc bổ tinh hay trì hoãn vì xấu hổ. Khám đúng chuyên khoa là cách cần thiết để hiểu rõ nguyên nhân, điều trị đúng và bảo vệ sự tự tin trong đời sống tình dục – sinh sản.
