Dùng Điện Thoại Nhiều Vào Ban Đêm Có Ảnh Hưởng Đến Nội Tiết Nam Không?

---

Nằm xuống giường rồi vẫn lướt điện thoại thêm “một chút nữa” là thói quen rất nhiều đàn ông mắc phải. Nhưng cái “một chút” ấy nhiều khi kéo dài đến khuya, làm sáng hôm sau dậy trong trạng thái đờ đẫn, mệt mỏi và thiếu năng lượng. Vấn đề là chuyện này không chỉ làm hại giấc ngủ. Nếu kéo dài, nó còn có thể ảnh hưởng gián tiếp đến nội tiết nam, đặc biệt là testosterone.

1. Điện thoại không làm tụt hormone ngay, nhưng rất giỏi phá giấc ngủ

Nói cho đúng, điện thoại không phải kiểu “chạm vào là nội tiết rối loạn lập tức”. Cái hại của nó nằm ở chỗ ánh sáng màn hình, thông báo liên tục và nội dung kích thích khiến não bộ khó chịu đi ngủ. Theo nghiên cứu của Chang và cộng sự (2015) công bố trên Proceedings of the National Academy of Sciences, việc dùng thiết bị phát sáng trước giờ ngủ trong 4 giờ liên tục suốt 5 đêm làm người tham gia buồn ngủ muộn hơn, tiết melatonin trễ hơn và sáng hôm sau cũng kém tỉnh táo hơn so với đọc sách giấy. Nói dễ hiểu, điện thoại làm đồng hồ sinh học của cơ thể bị chậm nhịp.

2. Giấc ngủ xấu đi là lúc testosterone bắt đầu chịu trận

Với nam giới, giấc ngủ không chỉ để nghỉ mà còn là lúc cơ thể “bảo trì hệ thống”. Nếu ngủ thiếu kéo dài, testosterone cũng bị ảnh hưởng. Theo nghiên cứu của Leproult và Van Cauter (2011) công bố trên JAMA, chỉ sau 1 tuần ngủ khoảng 5 giờ mỗi đêm, testosterone ban ngày ở nam giới trẻ khỏe đã giảm khoảng 10-15%, từ 18,4 xuống 16,5 nmol/L. Đây là con số đủ để thấy: thức khuya vì điện thoại không chỉ làm mắt mỏi và đầu nặng, mà còn có thể kéo nội tiết đi xuống theo thời gian.

3. Nội tiết nam bị ảnh hưởng theo kiểu âm thầm, không ồn ào

Điều đáng nói là tác động này thường không đến theo kiểu một đêm lướt điện thoại là hôm sau “xuống phong độ” ngay. Nó âm thầm hơn nhiều. Nam giới thường bắt đầu bằng cảm giác mệt, kém tập trung, dễ cáu, ngủ không sâu, sáng dậy uể oải, rồi sau đó mới thấy ham muốn giảm đi. Theo tổng quan của Gambineri và cộng sự (2019) công bố trên Asian Journal of Andrology, giấc ngủ và testosterone có mối liên hệ chặt chẽ; ngủ ngắn, ngủ kém hoặc rối loạn nhịp sinh học đều có thể đi kèm với giảm testosterone và giảm chức năng tình dục.

Nói kiểu đời thường, nội tiết nam không sợ chiếc điện thoại bằng việc chủ nhân của nó cứ đều đặn ôm máy đến 1-2 giờ sáng rồi sáng vẫn phải dậy sớm như chưa có chuyện gì xảy ra.

4. Không chỉ điện thoại, mà là cả lối sống ban đêm

Cũng cần nói cho công bằng: điện thoại không phải thủ phạm duy nhất. Nó thường là “đồng phạm” trong một kiểu sống không tốt cho nội tiết: thức khuya, ngủ ít, stress, ít vận động, uống cà phê hoặc rượu bia buổi tối, đầu óc lúc nào cũng căng. Nếu một người vừa lướt điện thoại khuya, vừa làm việc quá sức, vừa tăng cân, thì chuyện cơ thể xuống sức là khá dễ hiểu.

Vì vậy, thay vì hỏi “điện thoại có làm tụt testosterone không?”, có lẽ câu hỏi đúng hơn là: “thói quen thức khuya cùng điện thoại có làm cơ thể mất nhịp, ngủ kém và kéo nội tiết đi xuống không?”. Câu trả lời là có khả năng rất rõ.

5. Nên làm gì để bớt hại?

Không cần cực đoan đến mức cất điện thoại vào két sắt mỗi tối. Nhưng nam giới nên tạo một khoảng nghỉ trước giờ ngủ, ít nhất 30-60 phút không màn hình nếu có thể. Nếu vẫn phải dùng, nên giảm độ sáng, tránh tin tức kích thích, tránh làm việc trên giường, và đừng biến mạng xã hội thành “món tráng miệng” bắt buộc mỗi đêm.

Quan trọng hơn, hãy nhìn lại tổng thể: mình có đang ngủ đủ không, có đang stress quá mức không, có đang sống điều độ không. Nhiều khi giải pháp cho nội tiết không nằm ở viên bổ nào cả, mà nằm ở chuyện đi ngủ sớm hơn một chút và buông điện thoại sớm hơn một chút.

Kết luận

Về mặt y học, dùng điện thoại nhiều vào ban đêm có thể ảnh hưởng đến nội tiết nam, nhưng chủ yếu là theo đường vòng: làm rối nhịp sinh học, làm giảm melatonin, phá chất lượng giấc ngủ, rồi từ đó kéo testosterone và năng lượng đi xuống. Đây không phải kiểu tác động “một đêm là thấy ngay”, mà là kiểu hao mòn âm thầm. Nếu muốn giữ phong độ lâu dài, đôi khi việc đầu tiên không phải là đi tìm thuốc bổ, mà là bớt ôm điện thoại vào lúc cơ thể đáng lẽ phải được nghỉ.

TS.BS.CK2. Trà Anh Duy

Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health