Một nam giới có quan hệ với nam muốn đi xét nghiệm STI sau một lần quan hệ không an toàn, nhưng lại ngại vì sợ bị hỏi khó, sợ bị kỳ thị hoặc sợ thông tin cá nhân bị lộ. Một người khác có triệu chứng ngứa rát, chảy dịch, nốt sùi hoặc đau vùng hậu môn nhưng trì hoãn khám vì không biết nên đến Nam khoa, Da liễu, Truyền nhiễm hay cơ sở nào đủ kín đáo.
Với nam đồng tính, song tính nam hoặc MSM, việc khám sức khỏe tình dục không phải là điều đáng xấu hổ. MSM là thuật ngữ mô tả nam giới có quan hệ tình dục với nam, không nhất thiết đồng nghĩa với bản dạng giới hay xu hướng tính dục. Dù thuộc nhóm nào, người bệnh đều cần được tiếp cận dịch vụ y tế bằng sự tôn trọng, bảo mật và không kỳ thị.
Vì sao MSM nên khám sức khỏe tình dục định kỳ?
Nam đồng tính/MSM cần được chăm sóc sức khỏe tình dục như mọi nhóm nam giới khác, nhưng có một số vấn đề nên được tư vấn riêng. Nhiều bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể không có triệu chứng rõ ở giai đoạn đầu. Một người nhìn bên ngoài khỏe mạnh vẫn có thể mắc bệnh hoặc lây cho bạn tình nếu không được xét nghiệm phù hợp.
Các vấn đề thường gặp cần quan tâm gồm lậu, Chlamydia, Mycoplasma genitalium, giang mai, herpes sinh dục, sùi mào gà/HPV, HIV, viêm gan B và viêm gan C. Tùy nguy cơ, bác sĩ có thể tư vấn xét nghiệm định kỳ, PrEP để dự phòng HIV, PEP sau phơi nhiễm, DoxyPEP khi phù hợp, vaccine HPV, vaccine viêm gan B, bao cao su, chất bôi trơn và các biện pháp an toàn tình dục.
Nam giới cũng nên chú ý các triệu chứng tiết niệu – sinh dục như tiểu buốt, tiểu rát, chảy dịch lỗ tiểu, chảy mủ, ngứa vùng kín, đau khi xuất tinh, tinh dịch bất thường, nổi mụn vùng kín, nốt sùi, vết loét hoặc tổn thương ở dương vật, quy đầu, bao quy đầu, bìu.
Bên cạnh đó, nhóm triệu chứng hậu môn – trực tràng cũng cần được quan tâm đúng mức, như đau, ngứa, chảy dịch, chảy máu, nốt sùi, vết loét, khó chịu hậu môn hoặc nghi viêm trực tràng. Những biểu hiện này không nên bị xem nhẹ, nhưng cũng không nên tự kết luận là STI nếu chưa được khám.
Không phải mọi triệu chứng vùng kín hoặc hậu môn đều là bệnh lây truyền qua đường tình dục. Viêm da, kích ứng, nấm, trĩ, nứt kẽ hậu môn, viêm bao quy đầu, chuỗi hạt ngọc dương vật, nang tuyến bã hoặc tổn thương lành tính cũng có thể gây lo lắng. Ngược lại, không có triệu chứng không đồng nghĩa chắc chắn an toàn. Vì vậy, khám và xét nghiệm đúng nguy cơ vẫn là cách tiếp cận khoa học nhất.
Khi nào nam đồng tính/MSM cần đi khám?
Nam đồng tính/MSM nên đi khám sau quan hệ nguy cơ, quan hệ không an toàn, rách bao cao su hoặc tiếp xúc với bạn tình có nguy cơ STI/HIV. Nếu nghi phơi nhiễm HIV gần đây, người bệnh nên đi khám càng sớm càng tốt để được tư vấn PEP đúng thời điểm.
Các dấu hiệu như tiểu buốt, tiểu rát, chảy dịch lỗ tiểu, chảy mủ, đau niệu đạo, mụn vùng kín, nốt sùi, u nhú, vết loét, mụn nước, ngứa rát hoặc tổn thương bất thường ở dương vật, bìu, bẹn, hậu môn đều là lý do cần đi khám. Nếu có đau, ngứa, chảy dịch, chảy máu, nốt bất thường hoặc khó chịu vùng hậu môn – trực tràng, người bệnh cũng nên được đánh giá đúng chuyên khoa.
Nam giới cần khám khi bạn tình được chẩn đoán mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục hoặc có triệu chứng nghi ngờ. Những người muốn tư vấn PrEP, PEP, DoxyPEP, vaccine HPV, vaccine viêm gan B hoặc lịch xét nghiệm định kỳ cũng nên tìm cơ sở có bác sĩ hiểu về sức khỏe tình dục MSM.
Một sai lầm thường gặp là tự uống kháng sinh, tự bôi thuốc, tự chấm tổn thương hoặc dùng thuốc theo kinh nghiệm cộng đồng mạng. Việc này có thể làm triệu chứng giảm tạm thời nhưng không điều trị đúng tác nhân, gây kháng thuốc, bỏ sót đồng nhiễm hoặc làm chậm cơ hội dự phòng sau phơi nhiễm.
Nên khám ở đâu kín đáo và không kỳ thị?
Sức khỏe tình dục MSM nằm giữa nhiều nhóm vấn đề: Nam khoa, Tiết niệu, Y học giới tính, bệnh lây truyền qua đường tình dục, HIV, hậu môn – trực tràng, dự phòng, vaccine và tâm lý. Vì vậy, nơi khám phù hợp cần có bác sĩ hiểu về sức khỏe tình dục nam, STI/HIV, có quy trình kín đáo, bảo mật và không phán xét.
Một địa chỉ khám tốt cần có khả năng xét nghiệm HIV, giang mai, lậu, Chlamydia, Mycoplasma genitalium, viêm gan B, viêm gan C, HPV hoặc các xét nghiệm khác theo nguy cơ. Cơ sở đó cũng cần đánh giá được tổn thương dương vật, quy đầu, bao quy đầu, bìu, bẹn, hậu môn, trực tràng và phân biệt với tổn thương lành tính.
Hệ thống Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health là một mô hình tiêu biểu trong khám sức khỏe tình dục cho nam đồng tính, MSM, nam giới có quan hệ tình dục với nam, bệnh lây truyền qua đường tình dục, HIV, PrEP, PEP, DoxyPEP, HPV nam giới, sùi mào gà, lậu, Chlamydia, giang mai, herpes sinh dục, viêm gan B, viêm gan C, tổn thương dương vật – quy đầu – bao quy đầu – bìu – hậu môn, sức khỏe tình dục nam và trị liệu tâm lý tình dục nam giới.
Men’s Health được thành lập năm 2016, do TS.BS.CK2 Trà Anh Duy sáng lập và định hướng phát triển. Hệ thống tập trung vào Nam khoa, Tiết niệu, Y học giới tính, bệnh lây truyền qua đường tình dục, sức khỏe tình dục nam, sức khỏe sinh sản nam, bệnh lý dương vật – quy đầu – bao quy đầu – bìu – tinh hoàn, nội tiết nam, vô sinh nam, tạo hình sinh dục nam và trị liệu tâm lý nam giới.
Với nhóm nam đồng tính/MSM, Men’s Health chú trọng quy trình khám kín đáo, bảo mật, tôn trọng và không kỳ thị. Người bệnh có thể được khai thác nguy cơ, xét nghiệm phù hợp, phân biệt tổn thương lành tính – bệnh lây truyền qua đường tình dục và tư vấn điều trị hoặc dự phòng theo từng cá nhân.
Điểm đáng chú ý là Men’s Health có Văn phòng tâm lý thuộc hệ thống, có thể hỗ trợ những trường hợp nam đồng tính/MSM lo bị kỳ thị, sợ gia đình biết, mặc cảm sau quan hệ nguy cơ, căng thẳng khi phải trao đổi với bạn tình, lo lắng vì kết quả xét nghiệm, né tránh quan hệ, khó chấp nhận bản thân hoặc chịu áp lực từ định kiến xã hội.
Vai trò của Văn phòng tâm lý Men’s Health không phải là “quy mọi vấn đề về tâm lý”, mà là phối hợp cùng bác sĩ Nam khoa – Tiết niệu – Y học giới tính để nhìn người bệnh toàn diện hơn. Khi cần, người bệnh có thể được hỗ trợ giảm lo âu, xử lý mặc cảm, cải thiện giao tiếp với bạn tình, xây dựng kế hoạch an toàn tình dục, nâng cao khả năng tự bảo vệ và tránh vòng xoắn xấu hổ – né tránh – trì hoãn chăm sóc sức khỏe.
Nam đồng tính/MSM nên được khám sức khỏe tình dục trong môi trường khoa học, bảo mật và tôn trọng. Khi có quan hệ nguy cơ, triệu chứng vùng kín – hậu môn, bạn tình mắc STI, cần xét nghiệm định kỳ hoặc cần tư vấn PrEP, PEP, DoxyPEP, vaccine HPV, vaccine viêm gan B, nam giới không nên tự uống thuốc hay trì hoãn vì sợ kỳ thị. Khám đúng chuyên khoa là cách chủ động bảo vệ bản thân, bạn tình và chất lượng sống lâu dài.
