Nam đồng tính sau quan hệ nguy cơ có thể xét nghiệm HIV ngay, nhưng kết quả ban đầu chưa loại trừ được lần phơi nhiễm vừa xảy ra. Xét nghiệm NAT có thể phát hiện HIV từ khoảng 10–33 ngày; xét nghiệm HIV Ag/Ab thế hệ 4 bằng máu tĩnh mạch thường phát hiện từ 18–45 ngày; xét nghiệm chỉ tìm kháng thể có thể cần đến 90 ngày. Đặc biệt, nếu quan hệ nguy cơ xảy ra chưa quá 72 giờ, cần đi khám ngay để được đánh giá dùng thuốc dự phòng sau phơi nhiễm HIV – PEP, không nên chờ đến ngày xét nghiệm.
Sau quan hệ nguy cơ bao lâu xét nghiệm HIV được?
Câu trả lời phụ thuộc vào loại xét nghiệm, thời gian đã trôi qua và việc người bệnh có sử dụng thuốc PEP hoặc PrEP hay không.
Bạn có thể tham khảo các mốc chính sau:
| Thời gian sau quan hệ | Việc nên thực hiện | Ý nghĩa |
| Ngay sau phơi nhiễm | Xét nghiệm HIV ban đầu và đánh giá PEP | Xác định tình trạng HIV trước đó, chưa loại trừ lần phơi nhiễm vừa xảy ra |
| Trong 24 giờ đầu | Đi khám càng sớm càng tốt nếu có nguy cơ | Đây là thời điểm tối ưu để bắt đầu PEP |
| Không quá 72 giờ | Vẫn cần đánh giá chỉ định PEP khẩn cấp | Sau 72 giờ, PEP thường không còn được khuyến cáo khởi trị |
| Khoảng 10–33 ngày | Có thể cân nhắc xét nghiệm HIV NAT | Phát hiện vật liệu di truyền của virus sớm hơn các xét nghiệm thông thường |
| Khoảng 18–45 ngày | Xét nghiệm HIV Ag/Ab thế hệ 4 bằng máu tĩnh mạch | Là lựa chọn phổ biến và có giá trị cao để phát hiện nhiễm HIV sớm |
| Khoảng 23–90 ngày | Xét nghiệm chỉ tìm kháng thể HIV | Thường gặp ở test nhanh và bộ tự xét nghiệm |
| Sau 12 tuần | Xét nghiệm lại theo chỉ định, nhất là người đã dùng PEP | Giúp hoàn tất quá trình theo dõi sau phơi nhiễm |
Theo thông tin chuyên môn của CDC, xét nghiệm NAT thường có thể phát hiện HIV trong khoảng 10–33 ngày. Xét nghiệm kết hợp kháng nguyên/kháng thể thế hệ 4 tại phòng xét nghiệm, sử dụng máu lấy từ tĩnh mạch, có cửa sổ phát hiện khoảng 18–45 ngày. Test nhanh Ag/Ab bằng máu đầu ngón tay có thể cần 18–90 ngày, trong khi xét nghiệm chỉ tìm kháng thể thường có cửa sổ 23–90 ngày. Các khoảng thời gian này chủ yếu áp dụng khi người xét nghiệm không sử dụng thuốc kháng virus như PEP hoặc PrEP.
Có nên xét nghiệm HIV ngay sau khi quan hệ không?
Nam giới vẫn nên xét nghiệm HIV ngay khi đến cơ sở y tế, đặc biệt khi:
- Không biết rõ tình trạng HIV của bạn tình.
- Quan hệ hậu môn không sử dụng bao cao su.
- Bao cao su bị rách, tuột hoặc sử dụng không đúng cách.
- Có xuất tinh trong trực tràng.
- Có chảy máu, trầy xước hoặc tổn thương niêm mạc.
- Bạn tình mới được chẩn đoán HIV hoặc có tải lượng virus chưa được kiểm soát.
- Có nhiều bạn tình hoặc đồng thời mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục.
- Dùng chung kim tiêm hoặc dụng cụ có dính máu.
Tuy nhiên, xét nghiệm ngay sau quan hệ được gọi là xét nghiệm nền. Kết quả này cho biết người xét nghiệm có khả năng đã nhiễm HIV từ trước hay không, chứ chưa thể phát hiện chắc chắn virus từ lần quan hệ vừa xảy ra.
HIV cần thời gian để nhân lên và tạo ra đủ dấu ấn sinh học như RNA của virus, kháng nguyên p24 hoặc kháng thể. Khoảng thời gian từ lúc phơi nhiễm đến khi xét nghiệm có thể nhận diện HIV được gọi là giai đoạn cửa sổ. Trong giai đoạn này, một người có thể đã nhiễm HIV nhưng kết quả vẫn âm tính.
Vì vậy, xét nghiệm ngay là cần thiết nhưng không thay thế cho các lần xét nghiệm đúng mốc sau đó.
Nếu quan hệ chưa quá 72 giờ, cần làm gì?
Nếu lần quan hệ nguy cơ xảy ra chưa quá 72 giờ, việc quan trọng nhất không phải là chờ đủ ngày để xét nghiệm mà là đến cơ sở y tế có chuyên môn để được đánh giá dùng PEP ngay.
PEP là phác đồ thuốc kháng virus được sử dụng sau một tình huống có khả năng phơi nhiễm HIV nhằm ngăn virus thiết lập tình trạng nhiễm trùng lâu dài trong cơ thể.
Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo PEP cần được bắt đầu càng sớm càng tốt, lý tưởng nhất trong 24 giờ đầu và không muộn hơn 72 giờ sau phơi nhiễm. Phác đồ thường được sử dụng liên tục trong 28 ngày.
Không nên trì hoãn PEP để chờ những thông tin sau
- Chờ bạn tình đi xét nghiệm HIV.
- Chờ đến sáng hôm sau nếu đang có thể tiếp cận cơ sở y tế.
- Chờ xuất hiện triệu chứng.
- Chờ kết quả xét nghiệm HIV NAT.
- Chờ đủ 14 ngày hoặc 28 ngày mới đi khám.
- Tự đánh giá nguy cơ chỉ dựa vào vẻ ngoài hoặc lời khẳng định của bạn tình.
Khi có chỉ định PEP, bác sĩ có thể cho bắt đầu thuốc ngay sau khi lấy mẫu xét nghiệm ban đầu. Việc chưa thực hiện được xét nghiệm NAT không phải là lý do để trì hoãn PEP.
Nam đồng tính có nguy cơ HIV cao hơn không?
Nguy cơ HIV không được quyết định đơn thuần bởi xu hướng tính dục. Yếu tố quyết định là hành vi tình dục, vị trí khi quan hệ, biện pháp bảo vệ, tình trạng HIV và tải lượng virus của bạn tình.
Quan hệ hậu môn ở vị trí nhận – bottom
Quan hệ hậu môn ở vị trí nhận là hoạt động tình dục có nguy cơ lây nhiễm HIV cao nhất nếu bạn tình có HIV chưa kiểm soát tải lượng virus và hai người không sử dụng bao cao su hoặc PrEP.
Niêm mạc trực tràng tương đối mỏng, dễ bị tổn thương trong quá trình giao hợp. Virus có thể xâm nhập qua những vết trầy xước rất nhỏ mà người quan hệ không cảm nhận được.
Theo công cụ đánh giá nguy cơ của CDC, nếu bạn tình thực sự có HIV và chưa được điều trị kiểm soát, nguy cơ trung bình của một lần quan hệ hậu môn ở vị trí nhận vào khoảng 1 trên 72 lần phơi nhiễm. Đây là ước tính trung bình, không phải xác suất chính xác cho từng cá nhân. Nguy cơ có thể thay đổi mạnh tùy tải lượng virus, việc dùng PrEP, bao cao su, tình trạng viêm loét và các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Quan hệ hậu môn ở vị trí cho – top
Người ở vị trí cho vẫn có thể nhiễm HIV. Virus có thể xâm nhập qua niêm mạc lỗ tiểu, mặt trong bao quy đầu hoặc các tổn thương nhỏ trên dương vật.
Nguy cơ trung bình thấp hơn vị trí nhận nhưng không bằng không. CDC ghi nhận quan hệ hậu môn ở vị trí nhận có nguy cơ mắc HIV cao hơn khoảng 13 lần so với vị trí cho trong cùng bối cảnh phơi nhiễm.
Quan hệ bằng miệng
Nguy cơ lây HIV qua quan hệ bằng miệng được đánh giá là rất thấp đến gần như không đáng kể so với quan hệ hậu môn. Tuy nhiên, nguy cơ có thể tăng khi có:
- Xuất tinh trong miệng.
- Vết loét miệng hoặc chảy máu nướu.
- Tổn thương vùng sinh dục.
- Bệnh lây truyền qua đường tình dục đang hoạt động.
- Máu hiện diện trong quá trình quan hệ.
Mặc dù nguy cơ HIV thấp, quan hệ bằng miệng vẫn có thể làm lây bệnh lậu, giang mai, herpes, HPV và một số nhiễm trùng khác.
Lịch xét nghiệm HIV sau quan hệ nguy cơ phù hợp
Không có một lịch xét nghiệm duy nhất phù hợp cho mọi trường hợp. Bác sĩ cần biết thời điểm quan hệ, hình thức quan hệ, vị trí top hay bottom, tình trạng bao cao su, việc dùng PrEP và thông tin điều trị HIV của bạn tình.
Trường hợp chưa quá 72 giờ
Nên thực hiện:
- Đến cơ sở y tế ngay để đánh giá PEP.
- Xét nghiệm HIV Ag/Ab ban đầu.
- Xét nghiệm chức năng gan, thận trước hoặc ngay khi bắt đầu thuốc.
- Sàng lọc viêm gan B, viêm gan C và các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
- Uống đủ phác đồ PEP 28 ngày nếu có chỉ định.
- Tái khám và xét nghiệm theo lịch bác sĩ.
Kết quả âm tính ở ngày đầu không có nghĩa là lần quan hệ vừa rồi không gây lây nhiễm.
Trường hợp đã quá 72 giờ và không dùng PEP
Người bệnh có thể thực hiện xét nghiệm theo lộ trình:
- Ngay khi đi khám: xét nghiệm nền.
- Từ khoảng ngày 10 trở đi: bác sĩ có thể cân nhắc NAT nếu nguy cơ cao, có triệu chứng nghi nhiễm HIV cấp hoặc cần phát hiện sớm.
- Khoảng 4–6 tuần: xét nghiệm Ag/Ab thế hệ 4 bằng máu tĩnh mạch.
- Sau 12 tuần: xét nghiệm lại khi loại xét nghiệm trước đó có cửa sổ đến 90 ngày, khi chưa xác định được loại test hoặc theo chỉ định của bác sĩ.
Một kết quả âm tính chỉ có giá trị loại trừ khi đã qua hết giai đoạn cửa sổ của chính loại xét nghiệm được sử dụng và không có thêm lần phơi nhiễm mới trong thời gian theo dõi.
Trường hợp đã uống PEP
Thuốc kháng virus có thể làm thay đổi diễn tiến nhân lên của HIV và ảnh hưởng thời điểm một số dấu ấn trở nên phát hiện được. Vì vậy, người đã uống PEP không nên tự áp dụng máy móc cửa sổ xét nghiệm dành cho người không dùng thuốc.
Hướng dẫn PEP của CDC năm 2025 đề nghị theo dõi xét nghiệm ở mốc khoảng 4–6 tuần và 12 tuần sau phơi nhiễm. Xét nghiệm theo dõi có thể bao gồm xét nghiệm Ag/Ab tại phòng xét nghiệm kết hợp NAT tùy tình huống lâm sàng.
Người dùng PEP cần tuân thủ đúng lịch do bác sĩ điều trị đưa ra, không tự bỏ lần tái khám cuối chỉ vì kết quả ở tuần thứ tư âm tính.
Nên chọn loại xét nghiệm HIV nào?
Xét nghiệm HIV Ag/Ab thế hệ 4
Đây thường là lựa chọn phù hợp cho phần lớn trường hợp sau quan hệ nguy cơ.
Xét nghiệm đồng thời tìm:
- Kháng nguyên p24 của HIV.
- Kháng thể do cơ thể tạo ra chống lại HIV-1 và HIV-2.
Khi thực hiện tại phòng xét nghiệm bằng mẫu máu tĩnh mạch, cửa sổ phát hiện thường khoảng 18–45 ngày. Test Ag/Ab bằng máu đầu ngón tay có thể có cửa sổ dài hơn, đến 90 ngày.
Khi đi xét nghiệm, người bệnh nên hỏi rõ:
- Đây có phải xét nghiệm thế hệ 4 không?
- Mẫu được lấy từ tĩnh mạch hay đầu ngón tay?
- Kết quả hiện tại đã qua cửa sổ của loại test này chưa?
- Có cần xét nghiệm lại không?
Xét nghiệm HIV NAT
NAT tìm RNA hoặc vật liệu di truyền của HIV trong máu. Xét nghiệm có thể phát hiện nhiễm HIV sớm hơn, thường trong khoảng 10–33 ngày.
NAT có thể được cân nhắc khi:
- Phơi nhiễm được đánh giá có nguy cơ cao.
- Xét nghiệm Ag/Ab âm tính nhưng người bệnh có biểu hiện nghi nhiễm HIV cấp.
- Kết quả xét nghiệm sàng lọc và khẳng định không thống nhất.
- Người bệnh đang hoặc gần đây đã sử dụng PEP, PrEP.
- Bác sĩ cần loại trừ tình trạng nhiễm HIV rất sớm.
NAT không nhất thiết phải được chỉ định cho tất cả mọi người. Việc lựa chọn cần dựa trên đánh giá chuyên môn và thời điểm phơi nhiễm.
Test nhanh và bộ tự xét nghiệm HIV
Phần lớn bộ tự xét nghiệm HIV và nhiều test nhanh chỉ tìm kháng thể. Do đó, xét nghiệm quá sớm có thể cho kết quả âm tính dù cơ thể đã nhiễm HIV.
Nếu test nhanh âm tính nhưng lần quan hệ vẫn nằm trong vòng 90 ngày, người bệnh có thể cần xét nghiệm lại sau khi kết thúc giai đoạn cửa sổ hoặc thực hiện xét nghiệm Ag/Ab thế hệ 4 tại cơ sở y tế.
Kết quả tự xét nghiệm phản ứng hoặc dương tính sơ bộ không đồng nghĩa đã được chẩn đoán xác định HIV. Người bệnh cần đến cơ sở y tế để thực hiện quy trình xét nghiệm khẳng định.
Xét nghiệm sau 14 ngày có chính xác không?
Sau 14 ngày, NAT đã có thể phát hiện một số trường hợp nhiễm HIV. Tuy nhiên, 14 ngày vẫn nằm trong cửa sổ của mọi loại xét nghiệm HIV hiện nay.
Nếu thực hiện xét nghiệm Ag/Ab thế hệ 4 ở ngày thứ 14 và nhận kết quả âm tính, kết quả này có giá trị tham khảo nhưng chưa đủ để kết luận chắc chắn không nhiễm. Người bệnh vẫn cần xét nghiệm lại ở mốc phù hợp.
Xét nghiệm HIV sau 28 ngày có kết luận được chưa?
Ở thời điểm 28 ngày, xét nghiệm Ag/Ab thế hệ 4 bằng máu tĩnh mạch có khả năng phát hiện phần lớn trường hợp nhiễm HIV. Tuy nhiên, CDC xác định cửa sổ của loại xét nghiệm này có thể kéo dài đến 45 ngày.
Vì vậy, kết quả âm tính ở ngày 28 là tín hiệu tích cực nhưng nên được xét nghiệm lại sau khi đã qua đầy đủ cửa sổ xét nghiệm, nhất là khi:
- Quan hệ hậu môn không dùng bao cao su.
- Người xét nghiệm là bên nhận.
- Bạn tình có HIV và chưa rõ tải lượng virus.
- Đã sử dụng PEP hoặc PrEP không đều.
- Có thêm phơi nhiễm mới sau lần quan hệ ban đầu.
Xét nghiệm HIV sau 45 ngày có đáng tin cậy không?
Nếu sử dụng xét nghiệm Ag/Ab thế hệ 4 tại phòng xét nghiệm bằng máu tĩnh mạch, 45 ngày là điểm cuối trong khoảng cửa sổ 18–45 ngày được CDC công bố.
Kết quả âm tính sau mốc này có giá trị rất cao khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện:
- Không có thêm hành vi nguy cơ mới.
- Không sử dụng PEP hoặc PrEP làm thay đổi lịch theo dõi.
- Loại test thực sự là xét nghiệm Ag/Ab thế hệ 4 bằng máu tĩnh mạch.
- Không có tình huống đặc biệt cần NAT theo đánh giá của bác sĩ.
Nếu không biết rõ loại xét nghiệm hoặc chỉ sử dụng test nhanh, người bệnh nên tiếp tục theo dõi đến 90 ngày.
Có cần đợi đủ 3 tháng mới xét nghiệm HIV không?
Không cần đợi đủ ba tháng mới đi xét nghiệm. Việc chờ đợi có thể khiến người có chỉ định bỏ lỡ thời gian dùng PEP và kéo dài lo lắng không cần thiết.
Nên xét nghiệm sớm theo đúng loại test, sau đó lặp lại khi kết thúc giai đoạn cửa sổ. Mốc 90 ngày đặc biệt quan trọng đối với:
- Xét nghiệm chỉ tìm kháng thể.
- Test nhanh bằng máu đầu ngón tay có cửa sổ đến 90 ngày.
- Bộ tự xét nghiệm HIV.
- Người không xác định được mình đã làm loại test nào.
- Trường hợp bác sĩ yêu cầu theo dõi thêm.
Bạn tình có HIV nhưng tải lượng không phát hiện thì có lây không?
Người sống với HIV nếu điều trị thuốc kháng virus đều đặn và duy trì tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện sẽ không lây truyền HIV qua đường tình dục. Nguyên tắc này được gọi là U=U – Không phát hiện bằng không lây truyền.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa:
- Bạn tình nói rằng đang uống thuốc.
- Bạn tình thực sự có kết quả tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện.
- Tình trạng tải lượng virus được duy trì ổn định và theo dõi định kỳ.
Nếu thông tin chưa chắc chắn, đã ngừng thuốc, uống thuốc không đều hoặc không có kết quả tải lượng virus gần đây, người phơi nhiễm vẫn nên được đánh giá nguy cơ.
U=U chỉ áp dụng cho lây truyền HIV qua đường tình dục, không bảo vệ khỏi lậu, giang mai, chlamydia, HPV, herpes, viêm gan B và các bệnh lây truyền khác.
Không có triệu chứng thì có cần xét nghiệm HIV không?
Có. Phần lớn người nhiễm HIV không thể xác định tình trạng nhiễm chỉ bằng triệu chứng.
Một số người có thể xuất hiện sốt, đau họng, phát ban, nổi hạch, đau cơ hoặc mệt mỏi trong giai đoạn nhiễm cấp. Những biểu hiện này rất dễ nhầm với cúm, COVID-19, viêm họng hoặc nhiều bệnh nhiễm virus khác. Một số người hoàn toàn không có biểu hiện bất thường.
Ngược lại, lo âu sau quan hệ có thể gây mất ngủ, mệt mỏi, chán ăn, đổ mồ hôi hoặc cảm giác nóng sốt dù không nhiễm HIV.
Do đó:
- Không có triệu chứng không đồng nghĩa không nhiễm.
- Có triệu chứng không đồng nghĩa đã nhiễm.
- Chỉ xét nghiệm đúng loại và đúng thời điểm mới có thể xác định tình trạng HIV.
Sau quan hệ đồng giới nên xét nghiệm thêm bệnh gì?
Một lần quan hệ nguy cơ không chỉ liên quan đến HIV. Nam quan hệ tình dục đồng giới nên được đánh giá thêm:
- Bệnh lậu.
- Chlamydia.
- Giang mai.
- Viêm gan B.
- Viêm gan C trong các trường hợp phù hợp.
- HPV và sùi mào gà.
- Herpes sinh dục.
- Các tổn thương viêm loét hoặc nhiễm trùng khác.
Đặc biệt, xét nghiệm lậu và chlamydia phải được lấy mẫu theo vị trí phơi nhiễm. Người có quan hệ hậu môn ở vị trí nhận có thể cần lấy mẫu trực tràng. Người có quan hệ bằng miệng có thể cần lấy mẫu họng. Chỉ xét nghiệm nước tiểu có thể bỏ sót nhiễm trùng tại họng hoặc trực tràng.
Trong quá trình đánh giá PEP sau quan hệ, hướng dẫn chuyên môn khuyến cáo xét nghiệm lậu và chlamydia tại từng vị trí có khả năng phơi nhiễm, đồng thời xét nghiệm máu tìm giang mai và đánh giá viêm gan B.
Làm gì trong thời gian chờ kết quả cuối cùng?
Trong thời gian theo dõi, nam giới nên:
- Uống PEP đầy đủ nếu đã được kê đơn.
- Không tự ngưng thuốc khi chưa trao đổi với bác sĩ.
- Sử dụng bao cao su đúng cách trong mỗi lần quan hệ.
- Không dùng chung kim tiêm hoặc dụng cụ có dính máu.
- Không hiến máu, tinh dịch, mô hoặc nội tạng.
- Đi khám ngay nếu có sốt, phát ban, nổi hạch hoặc triệu chứng bất thường.
- Không liên tục tự xét nghiệm mỗi vài ngày vì có thể làm tăng lo âu mà không cải thiện giá trị chẩn đoán.
- Thực hiện lần xét nghiệm cuối theo đúng lịch.
Người đang dùng PEP được khuyến cáo áp dụng biện pháp phòng ngừa trong suốt giai đoạn theo dõi 12 tuần.
Phòng ngừa HIV cho những lần quan hệ tiếp theo
Cân nhắc sử dụng PrEP
PrEP là thuốc dự phòng trước phơi nhiễm dành cho người chưa nhiễm HIV nhưng có khả năng tiếp tục gặp nguy cơ.
PrEP có thể phù hợp khi:
- Có quan hệ hậu môn không sử dụng bao cao su.
- Có nhiều bạn tình.
- Bạn tình có HIV nhưng chưa kiểm soát tải lượng virus.
- Thường xuyên cần sử dụng PEP.
- Đã từng mắc lậu, giang mai hoặc chlamydia.
- Muốn chủ động tăng mức độ bảo vệ trước HIV.
Khi được sử dụng đúng chỉ định và tuân thủ đầy đủ, PrEP làm giảm nguy cơ mắc HIV qua đường tình dục khoảng 99%. Người dùng cần được xác nhận không nhiễm HIV trước khi bắt đầu và tái khám định kỳ trong quá trình sử dụng.
Sử dụng bao cao su và chất bôi trơn
Bao cao su cần được sử dụng từ đầu đến cuối cuộc quan hệ. Chất bôi trơn phù hợp giúp giảm ma sát, hạn chế rách bao và giảm tổn thương niêm mạc trực tràng.
Không nên dùng dầu massage, dầu dừa hoặc sản phẩm gốc dầu với bao cao su latex vì có thể làm hỏng vật liệu của bao.
Kiểm tra tải lượng virus của bạn tình có HIV
Nếu bạn tình đang sống với HIV, việc điều trị đều đặn và duy trì tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện giúp ngăn lây truyền HIV qua đường tình dục theo nguyên tắc U=U.
Tiêm phòng viêm gan
Nam quan hệ tình dục đồng giới nên trao đổi với bác sĩ về tình trạng miễn dịch và nhu cầu tiêm vaccine viêm gan A, viêm gan B cũng như HPV phù hợp với độ tuổi và tiền sử tiêm chủng.
Xét nghiệm HIV sau quan hệ nguy cơ & Những Câu Hỏi Thường Gặp
Quan hệ hậu môn không bao cao su 7 ngày xét nghiệm HIV được chưa?
Có thể xét nghiệm nền ngay, nhưng sau bảy ngày vẫn quá sớm để loại trừ lần phơi nhiễm. NAT thường bắt đầu có khả năng phát hiện từ khoảng ngày thứ 10. Xét nghiệm Ag/Ab thế hệ 4 thường có cửa sổ từ 18–45 ngày.
Sau quan hệ 10 ngày làm HIV Combo có chính xác không?
Chưa. Mười ngày nằm trước cửa sổ thông thường của xét nghiệm Ag/Ab thế hệ 4. Kết quả âm tính lúc này không loại trừ nhiễm HIV.
Xét nghiệm HIV Combo sau 21 ngày có kết luận được không?
Kết quả có giá trị phát hiện sớm nhưng chưa kết thúc cửa sổ 45 ngày. Bạn nên xét nghiệm lại theo lịch bác sĩ.
Xét nghiệm HIV âm tính sau 30 ngày có yên tâm được không?
Kết quả âm tính của xét nghiệm Ag/Ab thế hệ 4 sau 30 ngày là tín hiệu tốt nhưng vẫn chưa qua toàn bộ cửa sổ 45 ngày. Nếu dùng test nhanh hoặc chỉ xét nghiệm kháng thể, cửa sổ có thể kéo dài đến 90 ngày.
Uống PEP rồi xét nghiệm HIV khi nào?
Người dùng PEP thường được xét nghiệm ban đầu, tái xét nghiệm khoảng 4–6 tuần và thực hiện lần theo dõi cuối ở tuần thứ 12 sau phơi nhiễm. Lịch cụ thể có thể được điều chỉnh theo loại xét nghiệm, việc tuân thủ thuốc và nguy cơ tiếp tục phơi nhiễm.
Quên một liều PEP có làm thuốc mất tác dụng không?
Không nên tự kết luận phác đồ đã thất bại. Hãy uống liều quên theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc liên hệ cơ sở điều trị càng sớm càng tốt. Không tự uống gấp đôi liều nếu chưa được hướng dẫn.
Đang uống PrEP nhưng quan hệ không bao cao su có cần PEP không?
Điều này phụ thuộc loại PrEP, thời gian sử dụng, mức độ tuân thủ và thời điểm liều gần nhất. Người uống PrEP không đều, vừa bắt đầu thuốc hoặc bỏ nhiều liều vẫn có thể cần đánh giá PEP. Không nên tự dùng đồng thời thuốc khi chưa có chỉ định.
Test nhanh HIV âm tính sau ba tháng có cần xét nghiệm lại không?
Nếu test được thực hiện đúng, đã qua đầy đủ cửa sổ 90 ngày, không dùng thuốc kháng virus ảnh hưởng đến lịch xét nghiệm và không có phơi nhiễm mới, kết quả âm tính thường có thể loại trừ lần phơi nhiễm đó. Trường hợp đã dùng PEP hoặc PrEP nên tuân theo lịch bác sĩ.
Kết quả HIV phản ứng có chắc chắn đã nhiễm không?
Chưa. “Phản ứng” là kết quả sàng lọc ban đầu. Cần thực hiện các xét nghiệm bổ sung theo quy trình khẳng định trước khi chẩn đoán HIV.
Quan hệ với người có tải lượng HIV không phát hiện có cần PEP không?
Khi bạn tình đã duy trì tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện ổn định, HIV không lây truyền qua quan hệ tình dục. Tuy nhiên, nếu không xác minh được tình trạng tải lượng virus hoặc người đó ngừng điều trị, cần được bác sĩ đánh giá riêng.
Kết luận
Nam đồng tính sau quan hệ nguy cơ có thể xét nghiệm HIV ngay, nhưng xét nghiệm ban đầu không loại trừ lần phơi nhiễm vừa xảy ra. Mốc xét nghiệm đáng chú ý gồm khoảng 10–33 ngày đối với NAT, 18–45 ngày đối với xét nghiệm Ag/Ab thế hệ 4 bằng máu tĩnh mạch và đến 90 ngày đối với xét nghiệm chỉ tìm kháng thể hoặc một số test nhanh.
Nếu lần quan hệ xảy ra chưa quá 72 giờ, hãy đến cơ sở y tế ngay để được đánh giá PEP. Không nên chờ xuất hiện triệu chứng hoặc chờ đến ngày xét nghiệm, bởi PEP cần được bắt đầu càng sớm càng tốt.
Người có nhu cầu kiểm tra HIV, đánh giá PEP, tư vấn PrEP hoặc tầm soát đồng thời các bệnh lây truyền qua đường tình dục nên lựa chọn cơ sở y tế kín đáo, thân thiện với cộng đồng LGBT và có khả năng lấy mẫu đúng vị trí phơi nhiễm. TS.BS.CK2 Trà Anh Duy cùng đội ngũ tại Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health là địa chỉ chuyên sâu trong chăm sóc sức khỏe nam giới, sức khỏe tình dục và y học giới tính, hỗ trợ người bệnh thăm khám riêng tư, không kỳ thị và xây dựng lịch xét nghiệm phù hợp với từng tình huống nguy cơ.
