Nước lạnh có làm tinh trùng “khỏe” hơn không?

---

Nhiều người hay nói vui: đàn ông sống ở xứ lạnh chắc “giống tốt” hơn vì tinh hoàn thích mát. Nghe có lý, nhưng y học thì không kết luận nhanh như vậy. Tinh trùng thích môi trường mát hơn thân nhiệt, nhưng chất lượng tinh trùng không chỉ phụ thuộc vào khí hậu.

1. Tinh hoàn cần mát, nhưng không phải càng lạnh càng tốt

Quá trình sinh tinh (spermatogenesis) hoạt động hiệu quả khi tinh hoàn có nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ cơ thể. Vì vậy, nếu vùng bìu bị nóng kéo dài do sốt cao, mặc quần quá chật, ngồi lâu, đặt laptop lên đùi, tắm nước nóng thường xuyên hoặc làm việc trong môi trường nhiệt độ cao, chất lượng tinh trùng có thể bị ảnh hưởng.

Theo nghiên cứu của Rao và cộng sự (2015) công bố trên Asian Journal of Andrology, tăng nhiệt vùng bìu tạm thời có thể làm giảm mật độ, độ di động và hình dạng tinh trùng, nhưng một số ảnh hưởng có thể hồi phục sau khi loại bỏ yếu tố nhiệt.

2. Xứ lạnh có lợi thế nhỏ, nhưng không phải “bảo hành sinh sản”

Nhiệt độ trung bình thấp hơn ở các nước ôn đới, hàn đới có thể giúp hạn chế nguy cơ quá nóng vùng bìu trong sinh hoạt thường ngày. Tuy nhiên, không thể nói nam giới ở xứ lạnh chắc chắn có tinh trùng tốt hơn.

Chất lượng tinh trùng còn phụ thuộc vào tuổi, cân nặng, thuốc lá, rượu bia, giấc ngủ, stress, vận động, bệnh nội tiết, viêm nhiễm, ô nhiễm môi trường và hóa chất nghề nghiệp. Nói vui: trời lạnh có thể hỗ trợ, nhưng không cứu nổi lối sống thức khuya, hút thuốc, ít vận động và stress quanh năm.

3. Điều đáng lo hơn là nóng kéo dài

Bằng chứng rõ hơn hiện nay là nhiệt độ cao có thể ảnh hưởng bất lợi đến tinh trùng. Theo phân tích gộp của Hoang-Thi và cộng sự (2022) công bố trên Environmental Health and Preventive Medicine, nhiệt độ môi trường cao liên quan đến giảm thể tích tinh dịch, nồng độ tinh trùng, tổng số tinh trùng, độ di động và hình dạng bình thường.

Điều này đặc biệt đáng chú ý với nam giới sống ở vùng khí hậu nóng, làm việc trong môi trường nhiệt cao, ngồi lâu, mặc đồ bó sát hoặc thường xuyên tắm/xông hơi nóng. “Kho giống” không thích bị hầm, dù chủ nhân có chịu nóng giỏi đến đâu.

4. Mùa lạnh có làm tinh trùng tốt hơn không?

Một số nghiên cứu ghi nhận chất lượng tinh dịch có thay đổi theo mùa, nhưng kết quả không hoàn toàn giống nhau. Theo Pakmanesh và cộng sự (2024) công bố trên Cureus, độ di động tinh trùng tốt hơn vào mùa xuân, còn hình dạng tinh trùng tốt hơn vào mùa đông trong nhóm được khảo sát. Điều này cho thấy yếu tố mùa có thể có ảnh hưởng, nhưng không chỉ do nhiệt độ mà còn liên quan ánh sáng, vận động, lối sống và môi trường.

Kết luận

Nhiệt độ thấp hơn ở các nước ôn đới, hàn đới có thể tạo một số lợi thế về mặt sinh lý, vì tinh hoàn cần môi trường mát để sinh tinh tốt. Tuy nhiên, không thể kết luận đàn ông xứ lạnh chắc chắn có chất lượng tinh trùng tốt hơn đàn ông xứ nóng.

Điều quan trọng hơn là tránh làm nóng vùng bìu kéo dài, mặc đồ thoáng, hạn chế ngồi lâu, không đặt laptop lên đùi, ngủ đủ, vận động đều, giảm thuốc lá – rượu bia và kiểm tra tinh dịch đồ khi có kế hoạch sinh con. Tinh trùng thích mát, nhưng cũng rất thích một ông chủ biết sống lành mạnh.