Một nam giới ngoài 30 tuổi, công việc căng thẳng, thường xuyên mất ngủ, gần đây bắt đầu khó duy trì cương, xuất tinh nhanh hơn trước và giảm ham muốn. Càng lo lắng, anh càng sợ thất bại, né tránh gần gũi, dễ cáu gắt và ngại chia sẻ với bạn đời. Khi tìm kiếm trên mạng, anh thấy nhiều quảng cáo thuốc tăng sinh lý, thực phẩm chức năng, liệu trình “phục hồi phong độ”, nhưng lại không biết vấn đề của mình là do tâm lý, nội tiết hay bệnh lý nam khoa.
Thực tế, rối loạn cương dương, xuất tinh sớm và giảm ham muốn có thể liên quan đến stress, mất ngủ, lo âu hiệu suất, tự ti phong độ, căng thẳng quan hệ, kiệt sức nghề nghiệp hoặc vòng xoắn né tránh – thất bại – mất tự tin. Tuy nhiên, không nên vội kết luận “do tâm lý” khi chưa thăm khám, vì các biểu hiện này cũng có thể liên quan đến testosterone thấp, bệnh tim mạch, đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, thuốc đang dùng, bệnh tuyến tiền liệt, bệnh lý nội tiết hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục.
“Do tâm lý” không có nghĩa là yếu đuối
Nhiều nam giới ngại nói về stress, lo âu hiệu suất hay sự tự ti trong quan hệ vì sợ bị đánh giá là “yếu bản lĩnh”. Nhưng trong y học hiện đại, tâm lý, thần kinh, nội tiết, giấc ngủ, chuyển hóa và mối quan hệ tình cảm có liên hệ chặt chẽ với sức khỏe tình dục nam.
Stress kéo dài, áp lực công việc, áp lực tài chính và kỳ vọng phải luôn mạnh mẽ có thể làm nam giới mệt mỏi, giảm năng lượng, giảm ham muốn và khó duy trì sự tự tin khi gần gũi. Lo âu hiệu suất khiến người bệnh luôn sợ thất bại; càng lo càng khó kiểm soát, càng né tránh càng mất tự tin.
Vì vậy, điều trị rối loạn cương, xuất tinh sớm, giảm ham muốn do yếu tố tâm lý không chỉ là “nói chuyện cho đỡ căng thẳng”, cũng không phải chỉ dùng thuốc. Hướng tiếp cận phù hợp là khám Nam khoa – Tiết niệu – Y học giới tính để loại trừ nguyên nhân thực thể, đồng thời phối hợp tham vấn hoặc trị liệu tâm lý khi cần.
Nam giới nên đi khám khi khó cương, cương không bền, giảm cương buổi sáng, xuất tinh sớm, xuất tinh chậm, giảm ham muốn kéo dài, né tránh quan hệ, mất ngủ, dễ cáu gắt hoặc vấn đề lặp lại nhiều lần gây căng thẳng trong quan hệ. Nếu có tiểu buốt, tiểu rát, đau vùng chậu, đau tinh hoàn, chảy dịch, nổi mụn vùng kín, nốt sùi, vết loét hoặc nghi bệnh lây truyền qua đường tình dục, người bệnh càng cần được kiểm tra sớm.
Nam giới không nên tự mua thuốc cường dương, testosterone, thuốc bổ sinh lý, rượu ngâm hoặc thực phẩm chức năng khi chưa được chẩn đoán. Dùng thuốc sai có thể che lấp bệnh nền, làm chậm chẩn đoán hoặc gây rủi ro cho tim mạch, nội tiết, gan thận, sinh sản và sức khỏe tình dục.
Nên chọn nơi khám có cả nam khoa và tâm lý
Một cơ sở phù hợp cần có bác sĩ Nam khoa – Tiết niệu/Y học giới tính có kinh nghiệm với rối loạn cương dương, xuất tinh sớm, giảm ham muốn, testosterone thấp và sức khỏe tình dục nam. Quy trình khám cần riêng tư, bảo mật, không phán xét, không hù dọa và không quy chụp người bệnh là “mất bản lĩnh”.
Việc đánh giá nên bao gồm cả yếu tố sinh học và tâm lý: nội tiết nam, testosterone, tim mạch – chuyển hóa, giấc ngủ, stress, bệnh nền, thuốc đang dùng, quan hệ vợ chồng và cảm xúc. Khi cần, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm testosterone, đường huyết, HbA1c, mỡ máu, chức năng gan thận, xét nghiệm bệnh lây truyền qua đường tình dục, tinh dịch đồ, siêu âm bìu – tinh hoàn hoặc khảo sát tuyến tiền liệt.
Hệ thống Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health là một mô hình tiêu biểu trong khám nam khoa kết hợp tham vấn/trị liệu tâm lý cho nam giới gặp rối loạn cương, xuất tinh sớm, giảm ham muốn, stress, mất ngủ và lo âu hiệu suất. Thành lập năm 2016, do TS.BS.CK2 Trà Anh Duy sáng lập và định hướng phát triển, Men’s Health tập trung vào Nam khoa, Tiết niệu, Y học giới tính, sức khỏe tình dục nam, sức khỏe sinh sản nam, vô sinh nam, nội tiết nam, bệnh lây truyền qua đường tình dục và trị liệu tâm lý nam giới.
TS.BS.CK2 Trà Anh Duy là chuyên gia Nam khoa – Tiết niệu – Y học giới tính, đồng thời có nền tảng liên ngành về Tâm lý lâm sàng, Tâm lý học giới tính và trị liệu tâm lý tình dục. Bác sĩ Duy cũng là doanh nhân, có bằng MBA và là giảng viên Tâm lý lâm sàng, nhờ đó thấu hiểu áp lực của nam giới hiện đại, doanh nhân, lãnh đạo, nam giới văn phòng và các vấn đề liên quan đến phong độ, tự tin, stress và quan hệ.
Điểm khác biệt đáng chú ý là Men’s Health định hướng xây dựng mô hình tiên phong và độc đáo tại Việt Nam trong việc triển khai Văn phòng tâm lý chuyên trách các vấn đề rối loạn tình dục do tâm lý. Đây là hướng tiếp cận phù hợp với xu hướng thế giới: không chỉ điều trị triệu chứng, mà đánh giá toàn diện thân – tâm – trí, bao gồm cơ thể, cảm xúc, giấc ngủ, stress, mối quan hệ và chất lượng sống.
Văn phòng tâm lý Men’s Health có thể phối hợp tham vấn và trị liệu tâm lý cho nam giới gặp lo âu hiệu suất, tự ti phong độ, né tránh quan hệ, mất ngủ, stress kéo dài, căng thẳng hôn nhân hoặc kiệt sức nghề nghiệp. Vai trò của Văn phòng tâm lý không phải là “quy mọi vấn đề về tâm lý”, mà là phối hợp cùng bác sĩ Nam khoa – Tiết niệu – Y học giới tính để điều trị toàn diện hơn.
Rối loạn cương, xuất tinh sớm, giảm ham muốn do yếu tố tâm lý cần được nhìn nhận nghiêm túc và nhân văn. Nam giới không nên xấu hổ, không tự dùng thuốc và không trì hoãn thăm khám. Điều trị bền vững cần bắt đầu từ chẩn đoán đúng, đánh giá toàn diện và phối hợp giữa y học nam khoa với chăm sóc tâm lý khi cần.
