Một vài ly rượu bia trong cuộc vui có thể khiến nam giới thấy tự tin, nói chuyện rôm rả, thậm chí tưởng mình “phong độ hơn”. Nhưng đó thường chỉ là hiệu ứng nhất thời. Nếu uống nhiều và kéo dài, rượu bia có thể ảnh hưởng đến sinh lý nam qua nhiều đường: thần kinh, mạch máu, hormone, gan, giấc ngủ, tâm lý và cả chất lượng tinh trùng. Nói vui: rượu bia có thể giúp “mạnh miệng”, nhưng chưa chắc giúp “mạnh thật”.
1. Rượu bia ảnh hưởng sinh lý nam như thế nào?
Khả năng cương cần sự phối hợp giữa mạch máu, thần kinh, nội tiết và cảm xúc. Khi uống nhiều lâu ngày, rượu bia có thể làm tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, tăng cân, tổn thương gan, ngủ kém và ảnh hưởng testosterone – hormone sinh dục nam (male sex hormone). Khi cơ thể mệt, gan quá tải, thần kinh chậm nhịp, “đường truyền bản lĩnh” cũng dễ chập chờn.
Theo Cheng và cộng sự (2007) công bố trên International Journal of Impotence Research, một số nghiên cứu dân số ghi nhận nhóm uống nhẹ đến vừa có tỷ lệ rối loạn cương thấp hơn, nhưng đây là dữ liệu quan sát và không chứng minh rượu bia giúp cải thiện chức năng cương. Nói cách khác, đừng biến ly bia thành “thuốc bổ phong độ”, vì cái tốt có thể đến từ lối sống điều độ chứ không phải từ cồn.
2. Mức nào bắt đầu nguy hiểm?
Theo CDC, nếu có uống, nam giới nên giới hạn ở mức không quá 2 đơn vị uống chuẩn mỗi ngày. Một đơn vị uống chuẩn tương đương khoảng14 gram cồn nguyên chất. Quy đổi gần đúng, 1 đơn vị tương đương 1 lon bia 330 ml nồng độ 5%, hoặc 1 ly rượu vang 150 ml nồng độ 12%, hoặc 1 ly rượu mạnh 45 ml nồng độ 40%.
Như vậy, mức “vừa phải” ở nam giới có thể hiểu là không quá khoảng 2 lon bia 330 ml/ngày, hoặc 2 ly vang nhỏ, hoặc 2 ly rượu mạnh nhỏ. Theo NIAAA, uống nặng ở nam giới là từ 5 đơn vị uống chuẩn trở lên trong một ngày hoặc 15 đơn vị trở lên trong một tuần. Nói dễ hình dung, khoảng 5 lon bia/ngày hoặc 15 lon bia/tuần đã là vùng cần cảnh giác. Chưa kể, nhiều ly ngoài bàn nhậu được rót “đầy tình cảm” có thể lớn hơn chuẩn rất nhiều.
3. Rượu bia có ảnh hưởng tinh trùng không?
Có thể có, nhất là khi uống nhiều và kéo dài. Sức khỏe sinh sản nam không chỉ nằm ở khả năng cương, mà còn ở tinh dịch đồ (semen analysis), gồm số lượng tinh trùng, độ di động, hình dạng và nhiều yếu tố khác. Rượu bia lâu ngày có thể làm rối loạn hormone, tăng stress oxy hóa (oxidative stress), ảnh hưởng gan và chuyển hóa, từ đó tác động bất lợi đến chất lượng tinh trùng.
Theo Ricci và cộng sự (2017) công bố trên Reproductive BioMedicine Online, tổng quan hệ thống cho thấy uống rượu mức cao có liên quan đến những thay đổi bất lợi của tinh dịch, trong khi uống thỉnh thoảng chưa cho thấy bằng chứng bất lợi rõ ràng. Nói nôm na: lâu lâu nâng ly chưa chắc làm “kho giống” xuống cấp, nhưng uống đều, uống nhiều, uống lâu thì tinh trùng cũng khó giữ tinh thần chiến đấu.
4. Khi nào nam giới nên đi khám?
Nam giới nên đi khám nếu có các dấu hiệu như giảm ham muốn kéo dài, khó cương, khó duy trì độ cương, xuất tinh bất thường, mệt mỏi, ngủ kém, tăng cân nhanh hoặc hai vợ chồng mong con 6–12 tháng vẫn chưa có thai. Đặc biệt, nếu đã khó kiểm soát lượng rượu bia, thường xuyên uống để giải tỏa căng thẳng, uống một mình hoặc uống xong ảnh hưởng công việc, gia đình, sức khỏe, đó không còn là chuyện “vui vài ly” nữa.
Thăm khám không phải để bị phán xét, mà để kiểm tra gan, mỡ máu, đường huyết, testosterone, huyết áp, tinh dịch đồ và các yếu tố liên quan. Nhiều trường hợp chỉ cần giảm rượu bia, ngủ tốt hơn, vận động đều, kiểm soát cân nặng và điều trị đúng bệnh nền, phong độ đã cải thiện rõ.
Kết luận
Rượu bia không làm “sập bản lĩnh đàn ông” ngay sau vài lần uống, nhưng uống nhiều và lâu ngày có thể ảnh hưởng đến chức năng cương, testosterone, gan, giấc ngủ, tâm lý và chất lượng tinh trùng. Mốc dễ nhớ là: nếu có uống, nam giới nên giữ không quá khoảng 2 lon bia 330 ml/ngày, hoặc lượng cồn tương đương; khi đã đến mức 5 lon bia/ngày hoặc 15 lon bia/tuần, cơ thể bắt đầu bước vào vùng nguy cơ. Bản lĩnh thật sự không nằm ở việc cụng được bao nhiêu ly, mà ở chỗ biết lúc nào nên đặt ly xuống.
