Xuất tinh bao nhiêu là hợp lý để tốt cho tuyến tiền liệt và không ảnh hưởng sinh sản?

---

Chuyện “xuất tinh nhiều hay ít” đôi khi được nam giới bàn như chuyện bảo dưỡng xe: chạy nhiều sợ hao máy, để lâu sợ nghẹt bình. Thực tế, cơ thể người không vận hành đơn giản như vậy. Với nam giới trưởng thành, tần suất xuất tinh hợp lý không có một con số vàng áp dụng cho tất cả, mà phụ thuộc tuổi, sức khỏe, ham muốn, mối quan hệ, chất lượng tinh dịch và mục tiêu sinh sản.

1. Xuất tinh nhiều có hại tuyến tiền liệt không?

Hiện chưa có bằng chứng tốt cho thấy xuất tinh đều đặn ở người khỏe mạnh làm hại tuyến tiền liệt. Ngược lại, một số nghiên cứu quan sát còn ghi nhận tần suất xuất tinh cao hơn có liên quan với nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt thấp hơn.

Theo nghiên cứu của Rider và cộng sự (2016) công bố trên European Urology, theo dõi 31.925 nam giới, nhóm báo cáo xuất tinh từ 21 lần/tháng trở lên có nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt thấp hơn so với nhóm 4–7 lần/tháng. Tuy nhiên, đây là nghiên cứu quan sát, không có nghĩa cứ phải “chạy đủ KPI 21 lần” mới khỏe tuyến tiền liệt. Cơ thể không phải bảng chấm công cuối tháng.

2. Xuất tinh quá ít có làm “ứ” tuyến tiền liệt không?

Nhiều người lo kiêng lâu sẽ làm tuyến tiền liệt “ứ đọng”. Cách hiểu này hơi cơ học quá. Kiêng xuất tinh trong một thời gian ngắn thường không gây hại ở người khỏe mạnh. Tuy nhiên, nếu kiêng quá lâu, một số thông số tinh dịch có thể thay đổi.

Theo nghiên cứu của Levitas và cộng sự (2005) công bố trên Fertility and Sterility, phân tích 9.489 mẫu tinh dịch cho thấy ở nhóm tinh trùng bình thường, tỷ lệ tinh trùng di động và hình dạng bình thường giảm khi thời gian kiêng xuất tinh kéo dài 11–14 ngày; tác giả khuyến nghị người có tinh dịch đồ bình thường không nên kiêng quá 10 ngày trước khi lấy mẫu trong bối cảnh đánh giá sinh sản.

3. Vậy tần suất bao nhiêu là hợp lý?

Với nam giới trưởng thành khỏe mạnh, một tần suất “dễ thở” thường là khoảng 2–4 lần/tuần, miễn là cơ thể thoải mái, không đau, không mệt kiệt, không ảnh hưởng công việc, giấc ngủ hay mối quan hệ. Người có nhu cầu cao hơn hoặc thấp hơn vẫn có thể bình thường nếu không có triệu chứng khó chịu.

Nếu đang chuẩn bị kiểm tra tinh dịch hoặc điều trị hiếm muộn, nên làm theo hướng dẫn của bác sĩ. Sổ tay xét nghiệm tinh dịch của WHO nhấn mạnh tinh dịch đồ là xét nghiệm dùng để đánh giá tình trạng sinh sản nam và cần quy trình lấy mẫu chuẩn hóa; nhiều hướng dẫn phòng xét nghiệm thường yêu cầu kiêng xuất tinh khoảng 2–7 ngày để kết quả dễ so sánh hơn.

4. Khi nào tần suất không còn là chuyện bình thường?

Nếu xuất tinh kèm đau, tiểu buốt, đau vùng chậu, tinh dịch lẫn máu, giảm ham muốn rõ, rối loạn cương, xuất tinh quá nhanh không kiểm soát, hoặc hai vợ chồng mong con lâu chưa có, nam giới nên khám nam khoa. Lúc này, vấn đề không còn là “mấy lần một tuần”, mà là tuyến tiền liệt, túi tinh, nội tiết, tinh hoàn, viêm nhiễm hoặc chất lượng tinh trùng có đang ổn không.

Kết luận

Không có con số xuất tinh hoàn hảo cho mọi nam giới. Với người trưởng thành khỏe mạnh, tần suất khoảng 2–4 lần/tuần có thể xem là mức tham khảo hợp lý nếu cơ thể thoải mái. Xuất tinh đều đặn không được chứng minh là gây hại tuyến tiền liệt, nhưng cũng không nên biến nó thành nhiệm vụ thể thao thành tích cao. Nếu đang mong con, làm tinh dịch đồ hoặc có triệu chứng bất thường, nên hỏi bác sĩ nam khoa để được hướng dẫn phù hợp. Sức khỏe sinh sản không nằm ở việc “nhiều hay ít” đơn thuần, mà ở chỗ cơ thể có ổn, tinh dịch có đạt và đời sống có cân bằng hay không.

TS.BS.CK2. Trà Anh Duy

Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health