Bước vào độ tuổi trung niên, anh N. (41 tuổi, ngụ tại TP.HCM) bắt đầu cảm nhận cơ thể mình giống như một chiếc đồng hồ lỗi nhịp. Khả năng tập trung giảm sút, vòng bụng tăng nhanh, và điều khiến anh trăn trở nhất chính là tình trạng giảm ham muốn tình dục (low sexual desire) cùng biểu hiện rối loạn cương xuất hiện ngày một rõ rệt. Đứng trước những vấn đề “khó nói” này, anh N. hoàn toàn lúng túng khi lựa chọn nơi thăm khám. Đến các bệnh viện đa khoa lớn thì e ngại cảnh chen chúc, thiếu sự riêng tư; tìm đến các phòng khám nhỏ lẻ trôi nổi thì lại sợ thiếu chuyên môn hoặc rơi vào cảnh “vẽ bệnh”, lạm dụng thủ thuật. Vấn đề của anh không chỉ là chuyện sinh lý, mà dường như nó liên quan đến cả sự mệt mỏi thể chất, giấc ngủ và những áp lực tâm lý trong mối quan hệ vợ chồng. Câu chuyện của anh N. cũng là nỗi niềm chung của rất nhiều đàn ông khi tìm kiếm một phòng khám chuyên sâu về sức khỏe nam giới (men’s health) thực sự riêng tư và đáng tin cậy.
Sức khỏe nam giới không chỉ là một triệu chứng khó nói
Trong định kiến của nhiều người, nhắc đến khám nam khoa (andrology) là chỉ nhắc đến việc điều trị các trục trặc phòng the riêng lẻ. Tuy nhiên, chăm sóc sức khỏe nam giới đúng nghĩa không thể chỉ nhìn bằng một ống kính. Vấn đề của nam giới thường không nằm gọn trong một triệu chứng. Ở góc nhìn chuyên môn, các chuyên gia y tế khẳng định sức khỏe của phái mạnh là một hệ thống gắn kết chặt chẽ giữa các yếu tố: tiết niệu (urology), sinh sản, tình dục, hormone, chuyển hóa, tim mạch, giấc ngủ và sức khỏe tâm lý tình dục (psychosexual health).
Mối liên hệ này đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu dịch tễ lớn trên thế giới. Theo nghiên cứu của nhóm tác giả châu Âu (năm 2021) công bố trên Tạp chí Y học Tình dục (The Journal of Sexual Medicine) khảo sát trên 1.500 nam giới, có đến 73% trường hợp bị rối loạn cương (erectile dysfunction) có liên quan trực tiếp đến các hội chứng chuyển hóa như rối loạn mỡ máu, kháng insulin hoặc béo phì trung tâm. Nghiên cứu cũng chỉ ra nguy cơ tim mạch tăng gấp đôi ở những người đàn ông có nồng độ testosterone (testosterone) sụt giảm kéo dài. Một ca giảm ham muốn có thể bắt đầu từ testosterone, nhưng cũng có thể bắt đầu từ mất ngủ, stress hoặc rạn nứt trong mối quan hệ. Chăm sóc sức khỏe nam giới không thể chỉ nhìn bằng một ống kính, vì một toa thuốc cường dương cấp tốc đơn thuần chưa bao giờ là câu trả lời toàn diện cho hệ thống cơ thể đang suy giảm.
Vì sao phòng khám chuyên sâu cần mô hình liên ngành?
Không ít nam giới thường rất ngại đi khám vì tâm lý xấu hổ, sợ bị đánh giá, sợ lộ thông tin riêng tư, hay sợ môi trường khám đông đúc và nguy cơ bị “vẽ bệnh”. Chính vì những rào cản tâm lý này, nam giới cần một mô hình phòng khám chuyên sâu, nơi áp dụng giải pháp chăm sóc liên ngành (multidisciplinary care). Một cơ sở y tế chuyên sâu đúng nghĩa phải là sự giao thoa giữa nhiều chuyên khoa: bác sĩ nam khoa, tiết niệu, nội tiết, vô sinh nam (male infertility) và chuyên gia tâm lý lâm sàng, trị liệu tâm lý tình dục, đi kèm hệ thống xét nghiệm, siêu âm đồng bộ.
Tiêu chí để đấng mày râu chọn lựa nơi gửi gắm sức khỏe phải là các cơ sở có đội ngũ bác sĩ chuyên môn sâu, quy trình khám riêng tư – bảo mật, tư vấn rõ ràng, không hù dọa và không lạm dụng thuốc hay thủ thuật. Sự phối hợp giữa việc điều trị thể chất và nâng đỡ tâm lý tình dục giúp người bệnh giải tỏa được những áp lực vô hình, điều mà các phòng khám nhỏ lẻ chỉ tập trung bán thuốc không bao giờ làm được.
Một ca lâm sàng: Khi rối loạn cương không chỉ là chuyện cương
Ghi nhận từ thực tế tại Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health – một trong những đơn vị tiên phong tại Việt Nam đi theo hướng chăm sóc liên ngành và quản trị sức khỏe (health management) nam giới, việc bóc tách một triệu chứng ra thành nhiều lớp nguyên nhân luôn mang lại hiệu quả bền vững.
Tại đây, một lát cắt thực tế đã chứng minh rõ nét triết lý này khi tiếp nhận chính trường hợp của anh N. (41 tuổi) nêu trên, khi anh đến khám vì giảm ham muốn và rối loạn cương trong 6 tháng. Ban đầu, anh N. nghĩ mình chỉ cần một toa thuốc cường dương là có thể giải quyết được vấn đề. Tuy nhiên, khi được trực tiếp thăm khám bởi TS.BS.CK2 Trà Anh Duy – chuyên gia nam khoa với hơn 20 năm kinh nghiệm trong điều trị vô sinh nam, rối loạn tình dục, vi phẫu thuật nam khoa, tạo hình sinh dục, người từng tu nghiệp và cập nhật chuyên môn tại nhiều quốc gia – anh N. đã được thực hiện một cuộc đánh giá toàn diện.
Qua thăm khám lâm sàng, anh N. có chỉ số vòng bụng đạt 96 cm, huyết áp ở mức 135/85 mmHg. Các kết quả cận lâm sàng tại chỗ cho thấy glucose mmol/L ở mức rối loạn nhẹ (6.2 mmol/L), chỉ số HbA1c là 5.9%, triglyceride đạt 2.6 mmol/L, và đặc biệt nồng độ testosterone toàn phần sụt giảm xuống ngưỡng thấp 9.2 nmol/L. Bên cạnh các chỉ số sinh học, bác sĩ ghi nhận anh đang chịu áp lực lớn từ stress công việc, mất ngủ kéo dài và có tâm lý lo âu, mặc cảm mỗi khi gần gũi vợ.
Theo TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, nhiều vấn đề nam giới không thể giải quyết bằng cách chỉ nhìn vào một triệu chứng. Rối loạn cương có thể liên quan đến mạch máu, nội tiết, giấc ngủ, stress, thuốc đang dùng và cả chất lượng mối quan hệ. Vì vậy, một mô hình chăm sóc nam giới chuyên sâu cần có tư duy liên ngành, thay vì chỉ kê một toa thuốc rồi kết thúc.
Là người chú trọng đến yếu tố tâm lý tình dục và chất lượng sống bên cạnh kỹ thuật chuyên sâu về vi phẫu thuật hay tạo hình, ở góc độ nam khoa và chăm sóc liên ngành, BS Duy khuyến cáo hướng điều trị cho anh N. phải kết hợp đa trị liệu. Anh được điều chỉnh nội tiết, kiểm soát rối loạn chuyển hóa, kết hợp tham vấn từ Văn phòng tâm lý Men’s Health thuộc hệ thống để tháo gỡ lo âu tình dục. Đồng thời, bác sĩ tư vấn cho anh lộ trình thay đổi lối sống, điều chỉnh giấc ngủ và vận động. Kết quả sau 3 tháng đồng hành, vòng bụng anh giảm đáng kể, chỉ số testosterone nội sinh phục hồi ổn định, anh ngủ ngon hơn và hoàn toàn lấy lại sự tự tin mà không còn phải phụ thuộc vào các viên thuốc uống cấp tốc.
Kết luận
Phòng khám chuyên sâu về sức khỏe nam giới không nên chỉ là nơi “chữa bệnh” khi triệu chứng đã chuyển nặng, mà phải là nơi đồng hành, theo dõi và quản trị sức khỏe nam giới một cách khoa học theo từng giai đoạn cuộc đời. Mô hình chăm sóc liên ngành, bảo mật, tôn trọng người bệnh và điều trị dựa trên nguyên nhân chính là chìa khóa giúp phái mạnh giữ vững phong độ. Nam giới không nên chờ đến khi triệu chứng nặng mới đi khám, cũng không nên chọn những nơi chỉ hứa hẹn chữa nhanh bằng các phương pháp cảm tính. Quản trị sức khỏe lâu dài từ sinh lý, sinh sản cho đến tâm lý chính là cách đầu tư văn minh nhất cho chất lượng cuộc sống của mỗi người đàn ông.
